Objaśnienia informacji technicznych w budownictwie - w zakresach: encyklopedycznym i rozszerzonym.

Chemoodporność
Chemoodporność dotyczy zwykle nawierzchni lub powłok farb czy lakierów. Jest to klasyfikowana odporność na różne chemikalia i o różnym ich stężeniu oraz czasie kontaktu: od krótkotrwałego po stały....

Ciągliwość
Ciągliwością nazywa się zdolność materiału do trwałych odkształceń plastycznych pod wpływem działania sił rozciągających - bez powstania pęknięć. Pomiar udarności jest przykładem technologicznej próby, pozwalającej ocenić pracę rozprzestrzeniania się...

Elastyczność
Elastyczność - właściwość materiałów do odwracalnej zmiany kształtu po ustąpieniu działania zewnętrznych sił odkształcających. Materiały zdolne do odkształceń elastycznych z zachowaniem ciągłości struktury, nazywane są elastomerami. Do elastomerów na...

Gęstość
Gęstością materiału nazywa się stosunek masy wysuszonej próbki do jej objętości bez porów (objętości technicznie absolutnej). Jednostki gęstości: g/cm3, kg/dm3  ...

Gęstość pozorna
Gęstością pozorną materiału nazywa się stosunek masy wysuszonej próbki do jej objętości w stanie nienaruszonym (naturalnym). Jednostki gęstości pozornej: g/cm3 kg/dm3 ...

Higroskopijność
Higroskopijnością materiału nazywa się jego zdolność do wchłaniania wilgoci w postaci i pary wodnej (z otoczenia), i cieczy (przez kontakt) przez wszelkie ciała nie koniecznie zawierające wolne komórki powietrzne - także ciecze.  ...

Kapilarność
Kapilarnością (włoskowatością) materiału nazywa się jego zdolność do podciągania wody przez kapilary zawarte w materiale. Zjawisko kapilarności występuje w materiałach porowatych o otwartych komórkach oraz w materiałach sypkich - także w glebie ponad...

Kruchość
Kruchość, to zjawisko polegające na pękaniu materiału na skutek naprężeń. W przypadku materiałów ceramicznych istnieje sprzeczność między ich bardzo wysoką wytrzymałością, wynikającą z charakteru wiązań chemicznych, a kruchością związaną z budową che...

Lepkość
Lepkość, jest to tarcie wewnętrzne (dotyczy płynów, np. farb, lakierów) do przenoszenia naprężeń stycznych przy wzajemnym przemieszczaniu elementów płynu. Lepkość ma ścisły związek z gęstością płynu, bowiem im wyższa jego lepkość, tym gęstość ...

Mrozoodporność
Mrozoodpornością nazywa się odporność materiału na wielokrotne zamarzanie i odmrażanie po pełnym nasączeniu materiału wodą. Zwykle bada się i ujawnia zakres najniższej temperatury, przy której materiał jeszcze zachowuje swoje własności fizyczne....

Nasiąkliwość
Nasiąkliwością materiału nazywa się zdolność wchłaniania i utrzymywania wody przy ciśnieniu atmosferycznym, przy maksymalnej zawartości wilgoci. Wartość liczbową nasiąkliwości materiału oblicza się ze stosunku masy wody wchłoniętej do masy lub objęto...

Odczyn pH
Odczyn pH jest cechą roztworów zależną od stężenia jonów wodorowych. Odczyn może być kwaśny, obojętny lub zasadowy....

Odporność na korozję
Odpornością materiału na korozję nazywa się jego zdolność do przeciwstawienia się oddziaływaniu środowiska agresywnego. Dla odróżnienia, odporność materiału na oddziaływanie czynników chemicznych nazywa się chemoodpornością materiału.   Odpor...

Odporność na uderzenia
Odpornością na uderzenia nazywa się zdolność materiału do przejmowania nagłych uderzeń dynamicznych. Miarą odporności na uderzenie jest praca mierzona w Nm potrzebna do uszkodzenia badanej próbki. ...

Ognioodporność
Ognioodpornością nazywa się zdolność materiału do zachowania cech fizycznych przy działaniu ognia podczas pożaru. ...

Ogniotrwałość
Ogniotrwałością nazywa się zdolność materiału do zachowania kształtu przy długotrwałym działaniu wysokiej temperatury. ...

Opór dyfuzyjny wobec pary wodnej
Dyfuzja pary wodnej jest to przemieszczanie się cząstek pary (będącej gazową składową powietrza) przez pory materiału budowlanego z miejsc o ciśnieniu cząstkowym pary wyższym do miejsc o ciśnieniu cząstkowym pary niższym - aż do chwili zrównania tych...

Pełne wysychanie
Pełne wysychanie, jest to czas, po jakim warstwa powłowki wysycha w całej swojej grubości. Przykładowo: farby lateksowe wymagają ok. 20 dni, farby alkidowe ok. 30 dni, zaś akrylowe 24 godziny, zanim osiągną stan pełnego wyschnięcia. ...

Pełzanie
Pełzanie, jest to cecha materiału rozpatrywana w nauce o płynięciu materii - zdefiniowana ogólnie jako ruch jednych cząsteczek ciała względem drugich na skutek istnienia naprężeń zewnętrznych. W mechanice, reologia zwana teorią pełzania, pozwala prze...

Plastyczność
Plastyczność jest to zdolność ciała do zachowania odkształceń trwałych po usunięciu siły, która to odkształcenie spowodowała. Plastyczność jest jedną z zasadniczych i najbardziej charakterystycznych właściwości surowców ilastych stosowanych w produkc...

Podatność na rozmiękanie
Podatnością materiałów na rozmiękanie określa wpływ wody na spadek jego cech wytrzymałościowych. Spadek ten określamy ilorazem wytrzymałości na ściskanie w stanie mokrym do wytrzymałości w stanie suchym....

Pojemność cieplna
Pojemnością cieplną materiału nazywa się zdolność do kumulowania ciepła po jego podgrzaniu....

Porowatość
Z porowatością mamy do czynienia w przypadku materiałów zawierających oprócz tkanki materiału, także przestrzenie wypełnione gazem (porów). Porowatością materiału nazywa się procentową objętość wolnych przestrzeni w tym materiale. ...

Przepuszczalność pary wodnej
Dyfuzja pary wodnej jest to przemieszczanie się jej cząstek (będących gazową składową po-wietrza) przez pory materiału budowlanego z miejsc o ciśnieniu cząstkowym pary wyższym do miejsc o ciśnieniu cząstkowym niższym - aż do chwili zrównania tych ciś...

Przesiąkliwość
Przesiąkliwością materiału nazywa się jego podatność na przepuszczanie wody pod ciśnieniem. Przesiąkliwość wyraża się ilością wody przepuszczanej w ciągu 1 godziny przez powierzchnię 1 m2 pod stałym określonym ciśnieniem. Przesiąkliwość jest tym mnie...

Przewodność cieplna
Przewodnością cieplną materiału nazywa się jego zdolność do przewodzenia strumienia cieplnego w wyniku różnicy temperatur po obu stronach materiału. Przewodność cieplna zależy od: porowatości, wilgotności i gęstości pozornej materiału.   Miarą...

Pyłosuchość
Pyłosuchość, jest to parametr istotny podczas wykonywania robót wykończeniowych związanych z nanoszeniem powłok malarskich i lakierniczych. Pyłosuchość, to czas od naniesienia powłoki, po którym pyły i kurz już nie przylegają do powłoki, co ozna...

Radioaktywność
Radioaktywność, to zdolność jąder atomowych do rozpadu promieniotwórczego, który najczęściej jest związany z emisją cząstek alfa, cząstek beta oraz promieniowania gamma (promieniowanie elektromagnetyczne o bardzo dużej energii)....

Relaksacja
Relaksacja, jest to cecha materiału rozpatrywana w nauce o płynięciu materii - zdefiniowana ogólnie jako ruch jednych cząsteczek ciała względem drugich na skutek istnienia naprężeń. W mechanice, reologia zwana teorią pełzania, pozwala przede wszystki...

Rozlewność
Rozlewność, jest to zdolność farby lub lakieru do samoistnego wyrównywania śladów po przejściu pędzla czy wałka malarskiego. Farba lub lakier o dużej rozlewności szybko niweluje ślady po pędzlu, zaś o małej rozlewności, powoli. ...

Rozszerzalność cieplna
Rozszerzalnością cieplną materiału nazywa się wielkość jego zmian wymiarów geometrycznych po podgrzaniu. Wielkością charakterystyczną jest współczynnik rozszerzalności liniowej oraz współczynnik rozszerzalności objętościowej.  ...

Skład chemiczny
Składem chemicznym materiału określa się skład jakościowy oraz ilościowy. Skład ten podaje się jako: - pierwiastkowy, - tlenkowy, - mineralny.  ...

Sorpcja
Sorpcja wilgoci jest to zjawisko pochłaniania wilgoci przez materiał hydrofilowy w swoich porach (mający tendencję do przyłączania wilgoci w postaci pary wodnej) z otaczającego powietrza. ...

Sprężystość
Sprężystością materiału nazywamy jego zdolność do przyjmowania pierwotnej postaci po usunięciu siły zewnętrznej zmieniającej kształt materiału. Sprężystość jest czasami utożsamiana z elastycznością. Między tymi właściwościami jednakże istnieją wyraźn...

Stopień nasycenia
Stopień nasycenia materiału wilgocią określa zawartość masy wody w materiale w danym stanie w stosunku do masy wody w stanie nasyconym (pełnej nasiąkliwości). ...

Stopień połysku
Stopień połysku farby czy lakieru, to cecha określająca wielkość odbicia światła padającego na malowaną powierzchnię. Im wyższa jest ilość światła odbitego, tym stopień połysku powłoki jest większy. Wraz ze zwiększaniem stopnia połysku powłoki wzrast...

Suchość na dotyk
Suchość na dotyk, jest to czas od naniesienia farby lub lakieru, po jakim palec dłoni dotknięty do powłoki już nie wykazuje śladów (jest suchy). Trzeba zauważyć, że ta właściwość jeszcze nie zezwala na normalne użytkowanie powłoki (mycie, chodzenie i...

Szczelność
Szczelnością materiału nazywa się stosunek gęstości pozornej do gęstości tego materiału. ...

Szorstkość powierzchni
Szorstkość powierzchni wyróżnia współczynnik tarcia posuwistego oraz opór nawierzchni przeciwko poślizgowi. ...

Szybkość wysychania
Szybkość wysychania materiału wyraża się ilością wody, jaka odparowana z materiału do otoczenia w ciągu pierwszej doby po osiągnięciu nasycenia wilgocią. ...

Trwałość
Trwałość farby czy lakieru, jest to odporność powłoki na szorowanie, zmywanie oraz promieniowanie UV. Im wyższa odporność  powłoki na szorowanie, tym dłuższa jest jej trwałość. Odporność na szorowanie jest podawana w cyklach szorowania na sucho ...

Twardość
Twardością materiału nazywamy odporność na odkształcenia trwałe pod wpływem sił skupionych działających na jego powierzchnię. Dla poszczególnych grup materiałów stosuje się różne metody pomiaru twardości....

Wilgotność
Wilgotnością materiału nazywa się procentową zawartość w nim wody w danych warunkach, tj. ciśnieniu atmosferycznym, temperaturze i wilgotności względnej powietrza. Wartość liczbową wilgotności materiału oblicza się ze stosunku ilości wody wchł...

Wytrzymałość na rozciąganie
Wytrzymałość na rozciąganie jest to wielkość naprężeń niszczących próbkę materiału podczas jego rozciągania. ...

Wytrzymałość na skręcanie
Wytrzymałość na skręcanie jest to wielkość naprężeń niszczących próbkę materiału podczas jego skręcania osiowego. ...

Wytrzymałość na zginanie
Wytrzymałość na zginanie jest to wielkość naprężeń niszczących próbkę materiału podczas jego zginania.    ...

Wytrzymałość na ściskanie
Wytrzymałość na ściskanie jest to wielkość naprężeń niszczących próbkę materiału podczas jego ściskania.   ...

Zawartość wilgoci
 Każdy materiał zawierający otwarte pory, bardziej lub mniej chłonie wilgoć w postaci gazowej (pary wodnej zawartej w powietrzu) lub ciekłej (wody). Zawartością wilgoci w materiale nazywa się bezwzględną zawartość w nim wody w danych warunkach.&...

Zdolność krycia
Zdolność krycia, jest to zdolność do zastępowania koloru podłoża kolorem farby. Im zdolność krycia jest mniejsza, tym więcej warstw farby należy nanieść, aby uzyskać jednolity i bez prześwitów kolor nowej nawierzchni. Zdolność krycia jest związan...

Zmywalność
Zmywalność, jest to odporność powłoki farby lub lakieru na zmywanie wodą ciepłą z dodatkiem słabych detergentów. ...

Ścieralność
Ścieralnością materiału nazywa się podatność na zmniejszenie masy, objętości lub grubości na skutek czynników ścierających. ...