porady i konsultacje budowlane
Strona wykorzystuje cookies w celach statystycznych oraz poprawnego działania serwisu.
Zapoznałem się z Regulaminem Serwisu BDB.
BDB porady budowlane i doradztwo techniczne
doradztwo budowlane architektom, projektantom, wykonawcom, inwestorom

prawdy i mity - czyli co mówi fizyka budowli

Jerzy Bogdan Zembrowski

dział 708
temat nr 027

Z czego wykonać instalacje wody ciepłej, zimnej i ogrzewania w domu?


Otrzymuję wiele zapytań o pomoc w wyborze rur i osprzętu do instalacji centralnego ogrzewania (c.o.), ogrzewania podłogowego, instalacji wody zimnej i ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) oraz kanalizacji. Pytający są zdezorientowani, bo na rynku jest kilka rodzajów rur a projektanci instalacji nie opisują ich jednoznacznie w projektach budowlanych - sprawiając tym samym odczucie, iż panuje dowolność i swoboda w wyborze. W efekcie, inwestorzy są kompletnie zagubieni - z jednej strony atakowani przez agresywny marketing producentów, a z drugiej przez często równie agresywne sugestie monterów tych instalacji.


Jaka jest więc prawda: ma być dowolność, czy są jakieś kryteria? Kiedyś na studiach, moi profesorowie z rodem z Wilna i Lwowa niemal przy każdej okazji mawiali: reklamy, artykuły prasowe i audycje medialne - czytajcie między wierszami. Zatem, przyjrzyjmy się co w trawie piszczy?

 

Czego oczekuje się od instalacji?

Każdą z w/w instalację powinna cechować:

  • długa żywotność i bezawaryjność,
  • odporność na korozję,
  • odporność na zarastanie kamieniem kotłowym,
  • mały opór hydrauliczny (mała chropowatość),
  • mała wartość współczynnika przewodzenia ciepła,
  • odporność na prądy błądzące,
  • obojętność mikrobiologiczna,
  • łatwość w montażu i demontażu,
  • mały ciężar.

Jasne jest, że nie ma i nie będzie takiego materiału na świecie, który będzie mieć same zalety i spełni bez wyjątku te wymagania. Do roku 1970 na świecie powszechnie stosowano instalacje ze stali zwykłej i ocynkowanej. Ponieważ cechowały się one dużym ciężarem, małą odpornością na korozję i prądy błądzące, wspomagały wytrącanie się kamienia kotłowego, stawiały duży opór hydrauliczny i wymagały trudnych technik montażu (gwintowanie, spawanie, połączenia kołnierzowe), z czasem, wprowadzono także miedź. Niestety, udało się zlikwidować lub zmniejszyć uciążliwość tylko części wad (opór hydrauliczny, wytrącanie kamienia kotłowego, ciężar, obojętność mikrobiologiczna), bowiem powstały kolejne, jak np.: mała wytrzymałość mechaniczna, wysoka cena, wysoka podatność na elektrochemiczną korozję wżerową, nieodporność na wodę o pH<7, nie tolerowanie innych metali, skomplikowane łączenie. Właśnie te wady legły u podstaw wprowadzenia tworzyw sztucznych na początku wieku XXI, dzięki czemu wyeliminowano większość wad instalacji stalowych i miedzianych oraz spełniono większość wymienionych wyżej wymagań.

 

Rodzaje tworzyw sztucznych

Do dzisiaj mamy na rynku instalacje z następujących tworzyw termoplastycznych:

  • polichlorku winylu: zwykłego PVC oraz chlorowanego polichlorku winylu CPVC
  • polietylenu PE:niskociśnieniowego PELD, wysokociśnieniowego PEHD sieciowanego PEX także wielowarstwowego z folią aluminiową AL
  • polipropylenu PP
  • polibutylenu PB

Różnią się one nie tylko własnościami fizycznymi, ale także sposobem łączenia i montażu. I tak: PVC łączy się poprzez zgrzewanie oraz klejenie, PE łączy się złączkami gwintowanymi oraz wciskanymi (wymagane specjalne narzędzia), PP łączy się przez zgrzewanie polidyfuzyjne (wymagana specjalna zgrzewarka), PB łączy się przez zgrzewanie polidyfuzyjne lub elektrooporowe (wymagane specjalne zgrzewarki) oraz za pomocą niezwykle prostych łączników (nie wymagających żadnych narzędzi) opracowanych przez dwie firmy: Hepworth oraz Terrain. Tabela 1 przedstawia zakres stosowania poszczególnych tworzyw do wykonywania instalacji sanitarnych.

tabela 1

 



Właściwości instalacji z tworzyw sztucznych

Podstawą oceny tworzyw do stosowania w instalacjach powinny być wyniki badań, a nie pełne entuzjazmu i ogólników teksty marketingowe. Dotąd na całym świecie wykonano szereg testów i badań w tym zakresie. Przyjrzyjmy się im bliżej.


Pełzanie

Rury z tworzyw sztucznych podczas obciążenia w eksploatacji temperaturą i ciśnieniem czynnika w nich płynącego - wykazują się pełzaniem. Im jest ono większe, tym krótsza niestety żywotność tworzywa i krótsza żywotność instalacji. Rysunek 1 przedstawia na skali potęgowej czasu wyniki badań pełzania rur z poszczególnych tworzyw - przy obciążeniu ich temperaturą 20 oC oraz naprężeniem w materiale wynoszącym 8 MPa. Widać, że po pierwszej godzinie działania najlepsze wyniki osiąga PP, ale w czasie kilkudziesięciu lat bezkonkurencyjny jest PB.

rys. 1







Rysunek 2 przedstawia na tej samej skali czasu wyniki badań zdolności do utrzymywania stałego obciążenia naprężeniem w materiale wynoszącym 5 MPa. Zdecydowanie najlepsze wyniki osiąga znowu PB, bo uzyskuje żywotność ok. 50 lat.

rys. 2


 





Wytrzymałość długotrwała

Dla oceny żywotności materiału ważna jest znajomość ciśnienia niszczącego czynnika podczas jego stałego działania w czasie pracy instalacji. Wyniki badań w tym zakresie dla temperatury czynnika 60 oC przedstawia rysunek 3, z którego widać że w czasie pierwszych 3 miesięcy największą wytrzymałość osiąga PVC, ale w wymiarze wielu lat zdecydowanie najbardziej stabilną wytrzymałość osiąga PB.

rys. 3











Z badania materiału PB wynika ważna i ciekawa zależność, tj. ciśnienia niszczącego materiał podczas długotrwałego działania temperatury czynnika w rurach, co przedstawia rysunek 4. Widać, że im wyższa jest temperatura czynnika w rurach, tym niższe ciśnienie niszczy materiał. 

rys. 4











Oba rysunki przedstawiają na osi rzędnych wartość naprężeń obwodowych w materiale rury. Dla poznania wartości odpowiadającego ciśnienia czynnika w rurze, należy wartości naprężeń z tych wykresów podzielić: przez 2 (dla rur DN15 mm), podzielić przez 3 (dla rur DN22 mm) oraz podzielić przez 4 (dla rurDN28 mm).

Chwilowe ciśnienie niszczące PB w temperaturze 20 oC wynosi:

  • 52 bar dla DN15 mm
  • 40 bar dla DN22 mm
  • 38 bar dla DN28 mm

Chwilowe ciśnienie niszczące PB w temperaturze 95 oC wynosi:

  • 22 bar dla DN15 mm
  • 17 bar dla DN22 mm
  • 16 bar dla DN28 mm

Trwające bezustannie przez 12 lat ciśnienie niszczące PB w temperaturze 80 oC wynosi:

  • 17 bar dla DN15 mm
  • 13 bar dla DN22 mm
  • 12 bar dla DN28 mm

Przykładowo, producenci PB rur średnicy DN15 mm uzależniają dopuszczalne podczas eksploatacji ciśnienia czynnika od jego temperatury następująco:

  • 21 bar przy 20 oC i czasie eksploatacji 50 lat
  • 16 bar przy 60 oC i czasie eksploatacji 50 lat
  •   8 bar przy 80 oC i czasie eksploatacji 50 lat
  •   3 bar przy 95 oC i czasie eksploatacji 10 lat

 

Elastyczność

Ważną cechą rurociągów jest elastyczność, co jest szczególnie ważne przy wykonywaniu wężownicy w jastrychach ogrzewanych. Im wyższa jest elastyczność rur, tym większa jest odporność rur na zamarzanie w nich wody, tym większa odporność na uderzenia, tym większa odporność na uszkodzenia naprężeniowe oraz tym większa zdolność tłumienia dźwięków powstających w rurach. Nie bez znaczenia jest też tym mniejsza ilość stosowanych kolan, im większa jest elastyczność rur. Wyniki badań elastyczności różnych materiałów stosowanych w instalacjach przedstawia rysunek 5. Im mniejsza jest wartość modułu w MPa, tym większa jest elastyczność. Widać, że PB bije na głowę pozostałe materiały.

rys. 5

 





Wytrzymałość na ścieranie

Na skutek przepływu płynu przez rury zachodzi zjawisko ścierania materiału rury, co wpływa istotnie na żywotność instalacji. Jasne jest, że im mniejsza ścieralność, tym dłuższa jest żywotność instalacji. Tabela 2 przedstawia wyniki badań ścieralności różnych materiałów stosowanych w instalacjach wodnych. Wynika z niej, że najmniejszą ścieralnością charakteryzuje się PB.

tabela 2

 



Rozszerzalność termiczna

Rozszerzalność termiczna materiałów rur jest ważną cechą praktyczną, bo wymusza na projektancie stosowanie odpowiednio ukształtowanych samokompensacji instalacji, o czym niestety w praktyce się często zapomina. Tabela 3 przedstawia wartości współczynnika rozszerzalności termicznej tworzyw sztucznych współcześnie stosowanych w instalacjach sanitarnych.

tabela 3



 


Odporność chemiczna

Niestety wymienione tutaj tworzywa sztuczne (PE, PP, PB, PVC) nie są odporne na związki organiczne, dlatego należy nie dopuścić do styczności rur z materiałami je zawierającymi, a także malować wyłącznie farbami wodorozcieńczalnymi.

 

Odporność mikrobiologiczna

Już w chwili montażu każdego rodzaju instalacji, na wewnętrznej powierzchni rur lokuje się mnóstwo bakterii. Podczas eksploatacji, w wyniku sił tarcia tuż przy powierzchni, mimo przepływającego płynu, występuje prędkość 0 m/s. Dzięki temu zjawisku zagnieżdża się coraz więcej flory bakteryjnej i ... z czasem powstaje tam biofilm mikroorganizmów. Te z kolei przyczyniają się do rozwoju groźnej dla człowieka bakterii Legionella Pneumonia - szczególnie w instalacjach wody pitnej. Rysunek 6 przedstawia wyniki badań stopnia rozwoju flory bakteryjnej, zaś rysunek 7 rozwoju tej bakterii w instalacjach wodnych.

rys. 6 i 7










Widać z nich, że niestety, tworzywa sztuczne mając wiele zalet, mają poważną wadę w postaci sprzyjania rozwojowi flory bakteryjnej i bakterii Legionella Pneumonia - za wyjątkiem jednego tworzywa, jakim jest PB.

 

Odporność na promieniowanie UV

Istotną cechą każdego materiału rur jest jego odporność na promieniowanie ultrafioletowe, bowiem ona decyduje o konieczności jak najkrótszego wystawiania rur na to promieniowanie - czyli jak najwcześniejszego zakrycia instalacji barierą nie dopuszczającą UV (jastrych betonowy, izolacja, powłoka malarska, folia itp.). Tabela 4 przedstawia wyniki badań dopuszczalnej dawki chwilowej promieniowania UV oraz promieniowania długotrwałego dla analizowanych tutaj tworzyw sztucznych. Widać, że najmniej odpornym jest PP, zaś najbardziej odpornym na promieniowanie UV jest PB.

tabela 4



Biorąc pod uwagę niezaprzeczalne zalety tworzywa PB na tle innych tworzyw, nie przez przypadek zaprosiliśmy do bazy produktów serwisu BDB firmę Terrain produkującą i sprzedającą instalacje i wyposażenie z PB. Drugim - jakże ważnym tego powodem, jest niezwykle prosty w użyciu system ręcznego montażu i demontażu takich  instalacji. Jest niewiarygodne, że do wykonania dowolnej instalacji w domu nie są potrzebne żadne specjalistyczne narzędzia - wystarczą jedynie proste firmowe nożyce - co przedstawia załączona tutaj instrukcja firmowa. Zresztą, doświadczyłem tego, bowiem w roku 2000 sam zmontowałem wszystkie instalacje w swoim domu właśnie z PB i muszę przyznać, że w ciągu 18 lat użytkowania nie było najmniejszych nawet problemów z instalacjami.

technika montażu rur




patrz także: budowa domu jednorodzinnego domy jednorodzinne domy energooszczędne domy ekologiczne instalacje c.o. instalacje c.w.u. instalacje wody zimnej jastrychy ogrzewane porady inwestorom porady architektom porady inżynierom
Dominik Kabaciński

2019-01-21 07:28:14

Ciekawe informacje. Na podstawie tego wpisu nie widzę żadnego powodu, aby męczyć się z PB w przypadku chęci wykonania ogrzewania podłogowego. PE-X wytrzymuje 50 lat przy 60 stopniach i ciśnieniu 60 Bar, a przy okazji ma najmniejszą rozszerzalność temperaturową.
Posiada Pan wykres wytrzymałość długotrwałej przy bardziej typowym ciśnieniu, np. 1-1,5 Bar i temp. ok. 40°C?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-21 13:28:17

Coś Pan pomieszał, bo PB jest bardziej elastyczny od PEX, co oznacza że jest łatwiejszy w układaniu wężownicy w podłodze. Poza tym PEX nie osiąga żywotności 50 lat przy 60 C. Także 60 bar nie wchodzi w grę - w żadnym materiale z tworzywa. Skąd te informacje?
John Peel

2020-11-24 13:29:01

Akurat jesteśmy w trakcie montażu instalacji wodociągowej z PB.
Łączenie jest rzeczywiście łatwe, ale instalator narzeka nieco na to, że rurki "uciekają". Trzeba je znacznie gęściej mocować do płyty niż PEX.
John Peel

2020-12-23 22:37:09

To "uciekanie" wiązało się z faktem, że kupiłem rury "promocyjne" w kręgu 200m. Krąg 200m ma mniejszą średnicę niż krąg 100m i trudniej się prostuje.
Wymieniłem już tamten krąg i teraz będzie już znacznie lepiej. Zatem polecam zakup w kręgach 50 i 100m, a nie 200m.
Amciek

2019-01-21 09:47:28

Witam,

Ale nie ma nigdzie informacji jak te polibutyleny i inne plastikowe wynalazki wplywaja na zdrowie w szczegolnosci w wodzie pitnej. Skoro rura z miedzi oddaje jony wodzie to nie trzeba byc chemikiem, zeby uzmyslowic sobie, ze polimery, z ktorej zrobiona jest ta rura rowniez zostawiaja slady w wodzie. I prosze nie mowic, ze te rury maja atesty bo dzisiaj atest jest, a za 10 lat nauka uzna cos innego. Azbest swojego czasu tez byl uznany za wspanialy material budowalny...
Juz sa przeciez badania i co bardziej swiadomi ludzie wiedza, ze picie wody z plastikowych butelek to powolne zabijanie samego siebie.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-21 13:44:49

Faktycznie, instalacje z miedzi uwalniają jony miedzi do wody. Nadmiar jonów w organizmie człowieka jest szkodliwy tak samo jak ich niedobór. Dlatego, wykonywanie instalacji z miedzi jest opisane twardymi wytycznymi, które muszą być spełnione - w przeciwnym razie instalacja z miedzi będzie szkodliwą.


Normy są arbitralnie regulowane. Przykładowo, obecnie mamy takie oto normatywne górne dopuszczenia jonów miedzi w wodzie wodociągowej:

  • 1,3 mg Cu/l wg wymagań HS EPA
  • 2,0 mg Cu/1 wg zaleceń WHO
  • 2,0 mg Cu/1 wg dyrektywy UE
  • 1,0 mg Cu/1 wg wymagań polskich

Owszem, ostatnie badania światowe wykazały, że PE uwalnia szkodliwe związki i dlatego będzie wycofany z przetrzymywania w nim żywności. Nie znam natomiast wyników badań, by PB coś szkodliwego uwalniał. W moim domu wszystkie instalacje są z PB - także wodociągowa.

diakon88

2019-01-21 11:10:33

A co dziś nie jest szkodliwe?? Wszystko co nas otacza na codzienn jest szkodliwe, a 99% ludzi nie umrze od tych plastikowych rur ani od jedzenia warzyw od hurtowników. Nawet warzywa w swoim ogródku są nie zdrowe bo w powietrzu jest dużo zanieczyszczeń i z domieszką deszczu jest armagedon. Sam zainstaluje u siebie ruru plastikowe, na miedź mi szkoda kasy a dłużej niż 25-30 lat nie pożyje bez różnicy co zjem i co zainstaluje.
Dominik Kabaciński

2019-01-21 14:40:27

1 MPa = 10 bar?
"Rys. 3. niszczące ciśnienia obwodowe MPa" -> wartość funkcji dla pex po ponad 50 lat niemal przecina 6 MPa = 60 bar.

Przyznam szczerze, całkiem niedawno miałem pierwszy raz w rękach PB z wavina i uważam, że "pamięć" pexa ułatwia wykonywanie wężownicy. PB do wszystkiego innego całkiem wygodne, a podłączenie stelaża podtynkowego to już mistrzostwo świata.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-21 19:30:39

Na rysunkach 3 i 4 na osiach rzędnych są podane naprężenia obwodowe na ściankach rury, a nie ciśnienia płynu w rurach. To są dwie różne wartości i dwa pojęcia, zależne, ale nie tożsame. Na pewno wprowadzają w błąd, bo dla nas lepiej, by podano ciśnienia w rurze a nie naprężenia w materiale. Nic na to nie poradzę - przytoczyłem wyniki badań - tak jak podano w protokołach.
Oczywiście 1 MPa to ok. 10 bar.
John Peel

2020-12-23 22:40:22

Panie Dominiku, pisząc o "pamięci", ma Pan na myśli to, że PEX po odpowiednim ukształtowaniu chętniej zostaje w tej nowej pozycji niż PB?
Amciek

2019-01-21 16:00:06

Panie Jerzy,

W jaki sposob ocenic, ze wybor miedzi na instalacje wody pitnej bedzie dobry czy szkoldiwy? Ku zdziwieniu praktycznie wszystkich z kim rozmawialem na ten temat, planowalem wode pitna puscic w miedzi. Niestety pomimo zalet, ktore ma polibutylen nad polietylenem nie przemawia on do mnie ludzkim jezykiem. Miedz lepiej mi sie kojarzy. Czytalem ogolne pozytywy miedzi ale sa obwarowania i nie moge dojsc jakie (twardosc wody?).
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-22 19:33:04

Instalacje z miedzi są bakteriostatyczne i zapobiegają rozwojowi bakterii. Nie zmieniają też smaku i zapachu wody pitnej, ale tylko przy spełnieniu następujących warunków:

  • Grubość ścianki musi być nie mniejsza niż 1 mm.
  • Do zmiany kierunku przepływu nie wolno stosować kolanek, lecz łuki. Chodzi o to, że przy nagłej zmianie kierunku przepływu w kolanku dochodzi do zarysowania w wyniku tarcia powierzchni miedzi mikrocząstkami zawartymi w wodzie. Wtedy zostaje zniszczona ochronna mikrobłonka tlenkowa a przy tym cząstki miedzi dostają się do wody, zaś miękka ścianka zostaje pocieniona, co po jakimś czasie doprowadzi do jej przebicia pod ciśnieniem wody.
  • Prędkość przepływu wody w rurach nie może być większa niż 1,0 m/s.
  • Instalacja musi być wyposażona na wejściu do budynku w układ filtracyjny zatrzymujący cząstki większe niż 80 mikronów. Mocno to jednak redukuje ciśnienie wody na wejściu do budynku oraz wymaga ustawicznego i cyklicznego serwisowania oraz regularnej wymiany wkładów filtracyjnych, co podnosi koszty i utrudnia życie.

Jeśli chodzi o rury PB i ich wpływ na jakość wody, to właśnie otrzymałem odpowiedź od producenta w tej sprawie:

"Polibutylen PB ma jako jedyny z wymienionych przez Pana Zembrowskiego tworzyw sztucznych (grupy poliolefinów) budowę krystaliczną, a nie sieciowaną! Dzięki temu nie ma uwalniania związków chemicznych do kontaktującej się wody z PB. Oprócz tego spełnia wszystkie normy higieniczne na świecie z nawiązką: świadectwo PZH, dopuszczenie i certyfikaty w Anglii i w Niemczech, certyfikat KIWA na rury, złącza, całość instalacji oraz na wodę pitną."

Bartek Bednarczuk

2019-05-07 13:07:41

Producent zawsze będzie zachwalał swój produkt, bez znaczenia z jakim innym produktem porównywany.
Pracuję w firmie produkującej polietylen i polipropylen (największy producent w tej części Europy) i napiszę tyle - to nieprawda, że do medium, które przepływa przez rurę z tworzywa (lub substancji zawartej w opakowaniu z tworzywa) migrują cząsteczki tegoż tworzywa.

Kłamstwo, kłamstwo, kłamstwo.

Migrują za to cząsteczki substancji, które dodaje się w procesie produkcji danego tworzywa - antyutleniacze, stabilizatory, dodatki antypoślizgowe i inne. Każdy typ tworzywa jest restrykcyjnie badany pod tym kątem - właśnie pod kątem migracji.

Nie znam się na procesie produkcji polibutylenu, ale mam grube wątpliwości, czy "goły" polimer polibutylen nadaje się do przetwarzania i eksploatacji. A jeżeli dodaje się do niego dodatki, nawet jeśli sam polimer ma strukturę krystaliczną, to dodatki chemiczne nie wchodzą ściśle w jej strukturę i również moga być podatne na migrację.

Co do struktury przestrzennej cząsteczek polimerów - na pewno polietylen niskiej gęstości, czyli tzw. LDPE ma strukturę bardziej usieciowaną. Natomiast polietylen wysokiej gęstości, HDPE, ma już strukturę krystaliczną. Pozostaje zagadką, czy struktura usieciowany-krystaliczny faktycznie ma cokolwiek do migracji substancji pomocniczych. Musiałbym skonsultować to z koleżankami z naszego laboratorium, ale z tego, co pamiętam z chemii, to struktura przestrzenna cząsteczki odnosi się raczej do jego właściwości fizykochemicznych, a nie potencjalnego "wypłukiwania" się tworzywa (jest to piramidalna bzdura).
Wojciech

2019-05-19 22:52:16

autor:
Zachwalanie czy negowanie produktów powinno być zawsze zgodne z prawdą i etyczne. Nie należy podnosić kwestii, które nie mają potwierdzenia w praktyce. Truizmem jest, że najbardziej renomowane marki produktów, które mogą stykać się z żywnością lub wodą pitną, zabiegają o jak największą ilość potwierdzeń, tak aby nabywcy wyzbyli się obaw. Polibutylen jest materiałem, który jest stosunkowo młodszy niż PE i PP, chociaż wymyślony przez tego samego naukowca. Jako, że może oddziaływać na jakość wody i stanowi ogromną konkurencję dla starszych poliolefinów, przebadano go wielokrotnie.

System TERRAIN SDP jest sprzedawany od ponad 35 lat - ostatnio na pięciu kontynentach i prawie we wszystkich państwach europejskich. Oprócz lokalnych świadectw dopuszczenia posiada certyfikaty największych laboratoriów międzynarodowych, takich jak: KIWA i NSF. To są laboratoria, z których wynikami raczej nikt nie polemizuje, nie zdarzyło się bowiem w historii aby ktoś negował ich wyniki badań.
Dla tych z Państwa, którym się nie będzie chciało czytać tych opracowań, przekazuję następującą informację. Migracja do wody z PB 4237 i PB 4267 jest mniej więcej na poziomie butelki PET. W butelkach PET można przechowywać wodę długotrwale - o ile nie wystawia się ich na działanie wysokich temperatur i światła. Chodzi tu oczywiście o migrację wszelkich substancji niepożądanych (niezdrowych i trujących).

Stosowanie wszystkich poliolefinów wyklucza wystawianie ich na promieniowanie UV, a co do reszty...... rury PB są naturalnie nieprzezroczyste. Warto zwrócić uwagę, że jako jeden z niewielu systemów budowlanych ma także badania DNV - stoczniowe. Wszystkim tym z Państwa, którzy są zainteresowani, udostępniam link do serwera, na którym wszystkie certyfikaty są umieszczone:
https://drive.google.com/drive/fold...

Co do wypłukiwania się materiałów, warto zapoznać się ze zjawiskiem kawitacji i materiałami odpornymi za wszelkie zjawiska zwane "pełzaniem". Polibutylen jest w tych sytuacjach niezastąpiony.
Bartek Bednarczuk

2019-05-20 13:20:48

Proszę o powiązania zjawiska wypłukiwania substancji z tworzywa z kawitacją oraz pełzaniem - bardzo chciałbym się dowiedzieć więcej na ten temat, ponieważ na tą chwilę nie widzę związku między nimi.
"Kawitacja – zjawisko fizyczne polegające na gwałtownej przemianie fazowej z fazy ciekłej w fazę gazową pod wpływem zmniejszenia ciśnienia. Jeżeli ciecz gwałtownie przyśpiesza zgodnie z zasadą zachowania energii, ciśnienie statyczne cieczy musi zmaleć."
"Pełzanie – powolna zmiana kształtu materiału (odkształcenie) wskutek działania stałych, długotrwałych obciążeń, mniejszych od granicy sprężystości materiału. Pełzanie przebiega znacznie szybciej w wysokich temperaturach, np. w przypadku rurociągów, w których znajduje się gorący czynnik pod ciśnieniem, czy elementów turbin gazowych obciążonych statycznie, ale pracujących w wysokich temperaturach."
O ile między kawitacją i pełzaniem widzę zależność, o tyle nie wiem, co ma do tego migracja cząsteczek substancji do transportowanego medium.
Pozdrawiam.
Wojciech

2019-05-21 07:39:42

autor:
Odpowiadając zacytuję specjalistkę i badacza poliolefinów prof. PL, dr hab. inż Beata Kowalska:
"...Co do migracji z rur to największy wpływ ma temperatura, więc jeżeli pełzanie zachodzi pod wpływem temperatury to na pewno zwiększa się migracja. Wzrost temperatury to zwiększenie stężenia związków organicznych w wodzie, dlatego lepiej korzystać z zimnej wody do celów konsumpcyjnych. Pełzanie, które występuje pod wpływem obciążenia nie musi się wiązać z migracją. Kawitacja, która może prowadzić do uszkodzenia materiału też może wpłynąć na wzrost migracji, ale nie spotkałam się z badaniami na ten temat...." koniec cytatu.
Sądzę, że ta wypowiedź powinna zakończyć naszą ciekawą dyskusję.
Pozdrawiam
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-05-22 03:12:38

Dobrze, że zamieścił Pan tę tabelkę, bo potwierdza moją wcześniej podaną bardzo dobrą opinię o rurach PB.
Bartek Bednarczuk

2019-05-22 13:46:13

Panie Wojciechu, czy cytat, który Pan przytoczył jest dostępny gdzieś do weryfikacji? Poza tym, że pani profesor ma pewność, że migracja zwiększa się pod wpływem temperatury... Ale o ile? Z rur z jakich tworzyw? Czy są dostępne gdzieś badania, które były prowadzone w tym kierunku? Pozostałe parametry mające wpływ na migrację sam Pan obalił, przytaczając ten cytat.

Natomiast co do tabelki...
Ta tabelka jest zapewne skopiowana z folderu reklamowego, jednak w żaden sposób nie pokazuje przeważającej przewagi PB nad PEX. Różnica jednej "kropeczki" między własnościami PB i PEX, a określenie Excellent i Good - mało to dla mnie, jako umysłu ścisłego, przekonujące. Stopniując po jednej kropeczce: przyzwoity, dobry, doskonały... Hmm, to raczej język marketingowców, a nie naukowców-inżynierów.

Jeśli ma Pan więcej takich tabelek, jak powyższa, aby pokazać wyższość PB nad czymkolwiek innym, to proszę się nie fatygować - sam sobie takie tabelki, a nawet ładniejsze, narysuję w photoshopie.
Pozdrawiam.
barti

2019-01-21 17:02:45

Czy decydując się na instalacje cwu z rur PB, można się pokusić o łączenia w podłodze czy jednak nadal instalacja z rozdzielaczami ?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-22 00:55:36

Mimo, iż łączenia PB są fantastycznie skuteczne i szczelne nawet przy obracaniu kształtek, gdy w rurach woda pod ciśnieniem, to nie radzę stosowania złączek w podłodze - tak na wszelki wypadek. Wyjdzie drożej kilkaset zł, ale pewność 100%. Widziałem demontaż wielu podłóg z instalacjami klejonymi z PE - to szok organizacyjny i cenowy użytkowników! Kilkaset zł, to przy tym drobiażdżek jak wydatek na ciastko z kawą. 
WojtekS

2020-01-05 10:34:41

Czy łączenia na wcisk w systemie SDP faktycznie są takie pewne? Większość wykonawców twierdzi, że jeśli chcę mieć 100% pewności to tylko zacisk bez żadnych uszczelek. W systemie SDP natomiast owe uszczelki są. Czy nie jest to słaby punkt tego systemu?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-05 13:17:06

Ci wykonawcy wykazują się z jednej strony nieznajomością tematu, a z drugiej naganiają na systemy, w których montują instalacje. System bezuszczelkowy, jakim jest Hep2O (dawniej Hepworth) zapewnia szczelność poprzez opatentowane zaciśnięcie specjalnego o-ringu ze stali nierdzewnej. Dzięki czemu, im większe ciśnienie w instalacji, tym lepsza szczelność! Paradoks, prawda? Też kiedyś podchodziłem ostrożnie do tego, ale dopiero, gdy przeanalizowałem ten system oraz gdy zniszczyłem jedno złącze, by rozebrać na części - stwierdziłem, iż jest to system genialny! Dlatego właśnie zastosowałem go u siebie w domu, bo oprócz niezawodnej szczelności, montaż jest dziecinnie prosty i bez narzędzi, co było dla mnie ważne, bo dom budowałem w całości własnoręcznie z pomocą jedynie syna i od czasu do czasu zatrudnianych pomocników.

Nie znam systemu PB firmy Terrain SDP, ale z informacji, jakie uzyskałem od Pana Baryły reprezentującego tę firmę wynika, iż jest taki sam jak
Hep2O. W każdym razie, moje instalacje wody zimnej, c.w.u. oraz c.o. w tym ogrzewań podłogowych - po 20 latach sprawują się nienagannie bez potrzeby najmniejszych napraw i ingerencji.
WojtekS

2020-01-07 23:05:45

A wszystkie złączki i rozdzielacze stosować też z PB czy mosiężne? W tym systemie obie opcje są dostępne i doradca nie potrafił jednoznacznie wskazać wad i zalet (o ile faktycznie są) poza kryterium cenowym.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-08 00:07:58

Rozdzielacze lepiej jest stosować mosiężne, bowiem są łatwiejsze w montażu do każdego rodzaju materiału. To samo dotyczy kształtek na podejściach do armatur. Natomiast wszystkie inne złączki z PB. Z zamawianiem proszę się wstrzymać tydzień, gdyż właśnie trwają moje negocjacje o wysokości rabatu dla naszych użytkowników serwisu BDB.
Maciej Kulesza

2019-01-21 17:33:00

barti > NIGDY w podłodze! Bez względu na materiał...
barti

2019-01-21 18:51:51

Tak myslalem dziekuje za odpowiedz
Amciek

2019-01-22 10:22:55

Maciej Kulesza,
to jak zrobic instalacje z miedzi skoro rura 22mm jest w sztangach. Tylko miedz miekka jest w zwojach.

Barti - jesli dasz rozdzielacze do wody pitnej to upewnij sie, ze przynajmniej nie sa niklowane.
BlueHawk

2019-01-22 19:37:28

Podepnę się pod temat, z wątkiem pobocznym, a mianowicie w kwestii otuliny z materiału izolacyjnego dla rurek c.o., wody ciepłej oraz zimnej. Jaką powinny mieć grubość? Wykonawca proponuje 6 mm, materiał o wsp. przenikalności cieplnej 0,036. Czy jest to wystarczające?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-23 00:15:43

Instalacje c.o. oraz c.w.u. układane w podłodze pomieszczeń ogrzewanych powinny mieć izolację cieplną PU o grubości ścianki 6 mm - w pozostałych ułożeniach grubość ścianki min. 10 mm.
barti

2019-01-22 19:52:02

Amciek - są specjalne rozdzielacze z polibutylenu z tego samego systemu Hepworth
John Peel

2020-01-31 13:13:56

W jakich instalacjach stosuje się rozdzielacze? Zarówno do ogrzewania podłogowego i grzejnikowego oraz wody pitnej (CWU)?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-03 23:06:09

Tak, we wszystkich rodzajach instalacji, gdzie chcemy uniknąć łączeń w trudnych miejscach, np. ścianach pod tynkiem czy pod podłogami.
Bresland

2019-01-23 12:45:23

"barti > NIGDY w podłodze! Bez względu na materiał..."

Podkreśliłbym, że jest to dobra praktyka, a nie wymóg prawny - ma to o tyle istotne znaczenie, że przy zamawianiu projektu tą kwestię trzeba wcześniej zastrzec, żeby później nie było nieporozumień (pomijam kwestię podłogówki, gdzie łączenie w posadzce jest powszechnie uważane za błąd). Co do łączeń w podłodze w przypadku lutowanej miedzi miałbym wątpliwości, czy należałoby za wszelką cenę unikać takich połączeń - bo właściwie na jakiej podstawie? Z jednej strony każde łączenie to większe ryzyko awarii, ale z drugiej instalacja na rozdzielaczach jest dłuższa co ma też swoje wady (nie znam jakiś danych odnośnie stopnia awaryjności różnych połączeń, ale spodziewam się, że w przypadku połączeń lutowanych na miedzi jest to przynajmniej o rząd wielkości mniejsze ryzyko uszkodzenia/awarii niż w połączeniach skręcanych, zaprasowywanych czy "uszczelkowych")

Co do prędkości wody w układzie c.w.u. na miedzi obostrzenia w przypadku cyrkulacji są jeszcze ostrzejsze - Vmax 0,5m/s. (nie wspominając już o c.o. - 0,3-0,5 m/s)
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-23 13:35:07

Podawane przeze mnie zalecenia nie stosowania żadnych łączy w podłogach nie są objęte żadnymi przepisami - ma Pan rację. Zalecam, ponieważ miałem do czynienia z setkami przypadków bardzo kosztownych i uciążliwych napraw przecieków w podłogach, a także dziesiątków procesów sądowych tym powodowanych. Naprawdę, nie ma nawet o czym dyskutować - większy o kilkaset zł koszt instalacji w oparciu o rozdzielacze jest niczym w stosunku do kosztów napraw. I nie ma tu znaczenia jakie rury i jakie złączki. Złącza lutowane wbrew pozorom, są trudne do wykonania i tylko mistrz w tej dziedzinie potrafi poprawnie wykonać takie złącze, by elektrolit nie dostał się do wnętrza rur. Jednakże, mistrz tu nie jest gwarantem. Jedynym gwarantem jest brak łączy w podłodze! Oczywiście, to moja rada, a nie wymóg przepisów, choć gdybym mógł, takie nakazy prawne bym wprowadził.
Bresland

2019-01-23 16:07:19

Nie mam takiego doświadczenia jak Pan, ale w pełni podzielam punkt widzenia. Moim problemem jest przekonanie inwestora i nie chodzi tu o koszty, tylko kompromis między estetyka, a techniczną poprawnością. Może Pan zasugerować optymalne lokalizacje skrzynek rozdzielczych w łazienkach?

Dotychczas myślałem o rozwiązaniach:
1. w przestrzeni stelażu nad bidetem (kafel na magnesach lub zawiasach)
2. wysoko za lustrem uchylnym nad umywalką
3. w zabudowie umywalek
4. pod wanną (dostęp przez rewizję w bocznej ściance zabudowy)
5. w przestrzeni sufitu podwieszanego pod łazienką (centralne umieszczenie z wkomponowaniem estetycznej klapy rewizyjnej - to rozwiązanie najbardziej technicznie mi pasuje - najkrótsze odcinki odgałęzień, cyrkulacja c.w.u. grawitacyjna na tych odcinkach)
6. na korytarzu we wnęce ściennej - drzwiczki rewizyjne zasłonięte obrazem
7. w meblościance lub na ścianie za szafką - dostęp przez wycięte "plecy"

Czy któreś z tych rozwiązań należałoby definitywnie odrzucić, a może są lepsze miejsca?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-01-23 17:37:42

Szafki z rozdzielaczami powinny być łatwo dostępne do serwisowania oraz umożliwiające w miarę wygodne ew. prace naprawcze. Ważne też, by w razie wycieku na złączkach przy rozdzielaczu nie uczynić za dużych szkód w budynku. Przy rozdzielaczach są odpowietrzniki, więc i do nich dostęp powinien być wygodny.

Z tych powodów, wydaje się że rozdzielacze warto lokować przy podłodze w miejscach podrzędnych, by nie kolidować z estetyką. Może nieco pomogę jeśli wskażę, że w swoim domu zainstalowałem 4 rozdzielacze - z tego 1 w pralni, 3 w rozsuwanych szafach typu "senator" w hallu i sypialni - wszystkie przy podłodze. Obudowy szafek na rozdzielacze wybrałem o 5 cm szersze niż długość rozdzielacza, ale dzisiaj wybrałbym szersze o kolejne 5 cm.
PF

2019-08-10 23:23:20

Jak wygląda tu tworzywo PERT? Jest to chyba główny "konkurent" PEX-a w instalacjach ogrzewania niskotemperaturowego. Jedyna znacząca różnica w pamięci kształtu?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-08-14 14:40:52

Rury PeRT różnią się od PeX sposobem łączenia taśmy aluminiowej, bo zamiast zgrzewania
ultradźwiękowego jest spawanie laserem. Tak naprawdę oba te rodzaje mają zbliżone parametry ciśnieniowe i termiczne.
Rury PeRT są nieco bardziej
miękkie niż Pex, gdyż PeRT jest termoplastem, zaś
PeX jest usieciowane. Cechy użytkowe mają te same, choć nadal brak jest badań w zakresie przenikania związków chemicznych z tworzyw do wody. O ile w instalacjach ogrzewania to jest bez znaczenia dla jakości wody, to w instalacjach wody zimnej i ciepłej użytkowej, ma. Czekamy więc na wyniki takich badań. 
Michał D.

2019-10-22 10:39:03

Dzień dobry,

mam pytanie odnośnie instalacji wodnej. Z uwagi, na prostotę systemu Terrain lub hep20, chciałbym sam rozłożyć rurki w podłodze (chodzi tylko o rozłożenie rurek), a nie całą instalację wodną.
Przesyłam zdjęcie jak to u mnie by wyglądało.
Woda miałaby być wykonana na rozdzielaczach w każdym pomieszczeniu, ułożona w wyciętym rowku w pierwszej warstwie ocieplenia, rurki w peszlach.
1. Rury główne - wykonane o średnicy 22 a przyłączenia 15.
2. Z głównego pomieszczenia gdzie będzie przyłącze, będą wychodziły po 3 rury ciepłej i 3 zimnej wody, bez łączenia w podłodze.
3. Jako rozdzielacze belka nyplowa danego producenta.

Co na tym etapie rozłożenia samych rurek powinienem wziąć pod uwagę? Potem całą instalację łączenie z próbą wykonana hydraulik, ale to chciałbym sam.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-10-23 02:38:12

Kolejność robót nieciekawa (hydraulik Pana przeklnie). Najpierw należy zamocować wszystkie rozdzielacze na ścianach. Potem główne rurki (zasilające) montuje się do rozdzielacza i sprowadza do zasilenia głównego, a od rozdzielacza do poszczególnych przyborów.

Jeśli ułoży się najpierw tylko rurki, a potem rozdzielacze, to będzie problem z dołączeniem rurek, gdyż nie są z gumy i nie dadzą się wyginać pod dowolnym kątem. Jeśli taka kolejność jest konieczna, to należy na każdym końcu rurek przed rozdzielaczem pozostawić zapas rurek długości ok. 1m, by hydraulik potem podocinał wg potrzeb. Rurki należy na każdym końcu opisać albo kolorowym mazakiem niezmywalnym, albo naklejając paski taśmy z mocnym klejem i na nich opisać, by monter potem nie pomylił końcówek.
Michał D.

2019-10-23 07:57:39

W takim razie muszę to przemyśleć jeszcze, dziękuje za poradę. Czyli jednak muszę już znaleźć hydraulika bo tak będzie najlepiej.
Michał D.

2019-10-25 08:26:51

Dopytam w tym temacie bo jeden z hydraulików pisze tak:
" O ile zima woda na rozdzielaczach ma jakiś sens, to CWU powinna być możliwie jak najkrótszych odcinkach rur, więc z punktu do punktu. W rozdzielaczach istnieje ryzyko rozwinięcia się bakterii legionella, odradzam taki pomysł"

1. Jak to z tym jest odnośnie bakterii i tych rozdzielaczy. Czy okresowo powinniśmy też przepuścić taką wodą przez te rurki plastikowe.
2. Czy układając rurki w styropianie nie powinniśmy zachować jakieś odległości od ciepłej rurki, by ciepła woda nie podgrzewała wody w rurce zimnej, która może np. być rzadziej używana i tam może dojść do rozwinięcia się tej bakterii. Jeśli tak to jak odległość, lub może dodatkowe ocieplenie, choć przy układaniu w styropianie wystarczy zachowanie zapewne odległości.

Pierwotnie ma być bojler ciepłej wody, która okresowo np. 1 raz w tygodniu będzie podgrzewał wodę do 70-80 stopni w zbiorniku i utrzymywał ją przynajmniej przez 5 min. Czy to wystarczy, czy może coś jeszcze trzeba przewidzieć.
A może lepiej przepływowy podgrzewacz wody, wtedy jest drożej, ale bezpieczniej.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-10-28 01:03:54

Monter fantazjuje. Bakterie Legionella namnażają się w temperaturze 35-40 C. Dlatego WT (§120 ust.2) narzucają, by tak projektować instalacje wody ciepłej, aby w punktach poboru temperatura wody zawsze wynosiła nie mniej niż 55 C i nie więcej niż 60 C. Nie ma więc żadnego znaczenia istnienie rozdzielaczy, lecz utrzymanie tego zakresu temperatury wody. Ponadto, te bakterie łatwo się namnażają w miejscach zastoin wody oraz w miejscach gromadzenia się osadów, co oznacza że należy tak podłączać rury do rozdzielacza, by całą jego objętość brała udział w przepływie - czyli wlot z jednej strony, zaś wyloty po stronie przeciwległej.

Wspomniane WT wymagają także, by instalację wody ciepłej okresowo dezynfekować wodą o temperaturze nie niższej niż 70 °C i nie wyższej niż 80 °C. Kiedy dezynfekować? Po każdej nieobecności w domu dłuższej niż 7 dni (wczasy, urlop, wyjazdy). Jeśli z instalacji korzysta się codziennie, nie ma potrzeby dezynfekować - jeśli tylko w instalacji (począwszy od źródła ciepła, przez zasobnik i rury, na zaworach czerpalnych skończywszy) będzie zapewniona temperatura w przedziale 55-60 °C. Do tego procesu potrzebna jest instalacja cyrkulacyjna z pompą sterowaną czujnikiem temperatury na rozdzielaczu głównym. Szkoda, że instalator tego nie wie.

Jak z tego widać, warto wykonać instalację z rur PB (polibutylenowych), bo ten ma największą żywotność w podwyższonych temperaturach. 

Ważne jest też comiesięczne usuwanie kamienia kotłowego w perlatorach baterii czerpalnych oraz wylotów sitek w prysznicach, bo właśnie tam chętnie wytrąca się kamień kotłowy - doskonałe siedlisko do rozwoju Legionelli.
Michał D.

2019-10-28 07:27:28

Ewentualnie choć to droższe w użytkowaniu, czy można zastosować przepływowy ogrzewacz wody (elektryczny), w takim wypadku temp. nie musi być na rozdzielaczach w tak wysokiej temperaturze a jedynie w takiej docelowej do użytkowania, czy się mylę i również w tym przypadku powinno się stosować temp. wyższą wody, a dopiero mieszając na kurkach do temp. docelowej.

Czy przy przepływowym ogrzewaniu wody jest konieczność instalacji cyrkulacyjnej?

Pytam bo jeszcze nie wiem na co się zdecydować i na co wykonać projekt czy też na bojler czy też na przepływowy ogrzewacz wody. Wszystko zasilane elektrycznie.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-10-29 17:34:40

Ogrzewacz przepływowy także jest zagrożony Legionellą, bo zawiera wodę o temperaturze ok. 40 C zarówno podczas podgrzewania, jak i stygnięcia. Najważniejsze jest wyeliminowanie stref martwych. Im wyższa temperatura wody, tym krótsza żywotność rur z tworzywa. Dla wyższych temperatur wskazane jest przejść na miedź lub stal ocynkowaną, ale wyższa temperatura grozi poparzeniem. Dla ogrzewaczy przepływowych nie jest potrzebna cyrkulacja.
Radzę zastosować porządną automatykę do sterowania przepływami i temperaturą wody.
Amciek

2019-10-28 08:33:57

Decydując się na przepływowy ogrzewacz wody musi Pan być świadom tego, że pierwsze litry będą zimne. Niby nic ale jest to mega wnerwiające i dyskomfortowe. Obecnie mam system gazowego przepływowego ogrzewacza wody i uważam, że to poroniony pomysł i rozwiązanie. Aby umyć ręce w cieplej wodzie muszę spuścić jej kilka dobrych litrów, każdorazowe zakręcenie kurka z ciepłą wodą np. pod prysznicem i ponowne odkręcenie powoduje, że przez parę chwil leci zimna woda. Może to urok mojego kotła (Beretta) ale nie znoszę, po prostu tego uczucia kiedy muszę odsuwać się bo leci kilka litrów zimnej wody. Proszę nie kombinować i zrobić bojler z cyrkulacją. Straty i dodatkowe koszty może i są ale komfort użytkowania jest nie do wycenienia.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-10-29 17:58:18

Potwierdzam te mankamenty. Podgrzewacze przepływowe wymyślono do miejsc, gdzie nie trzeba magazynować ciepłej wody, np. domy letniskowe, wc w środkach lokomocji itp. Pomysłowi sprzedawcy w Polsce potrafią każdy kit wcisnąć klientowi, byleby tylko sprzedać.
Michał D.

2019-10-28 11:10:36

Ja też mam teraz ogrzewacz przepływowy gazowy w bloku. Muszę przyznać, może chodzi o odległości, że nie zauważyłem jakiegoś dyskomfortu, choć trochę wody zawsze zleci, pewnie przyzwyczajenie, choć wolałbym komfort użytkowania tak jak Pan pisze, jeśli chodzi o użytkowanie co innego ustawienie idealnej wody na kurkach .

Nawet nie chodzi o koszta, bo przy małej instalacji to nie jest dużo, a jedynie o bakterie i najważniejsze znalezienie projektanta takiej instalacji niby "prosta" rzecz a jest z tym problem.

Panie Jerzy jak to jest z cyrkulacją czy ona chodzi cały czas w sensie, że czujnik temperatury umieszczony w rozdzielaczu załącza się nawet w nocy czy też możemy ustawić jakiś przedział czasowy dodatkowo by ta cyrkulacja nie działała cały czas a jedynie w porach kiedy użytkujemy, mając na uwadze by nie dochodziło do rozwoju bakterii.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-10-29 18:05:51

Poprawne sterowanie cyrkulacją polega na ustawieniu minimalnej temperatury na czujniku - najlepiej 45 C (ja mam tak ustawioną u siebie już od prawie 20 lat). Spadek temperatury na rozdzielaczu poniżej nastawy uruchamia pompę cyrkulacyjną i ta pracuje do czasu aż temperatura wody się podniesie do nastawy górnej, np. 55 C. Oczywiście, gdy się przebywa w domu i co jakiś czas korzysta z c.w.u. to cyrkulacja się nie załącza. Załącza głównie nad ranem i podczas kilku dni nieobecności domowników. Zużycie energii jest minimalne, bo obiegi cyrkulacyjne projektuje się na przepływ 10-15% nominalnego, dzięki temu mamy małe średnice rur oraz małą moc pompy cyrkulacyjnej, np. 15 W.

Najważniejsze przy tym jest solidne izolowanie cieplne przewodów c.w.u., ponieważ wtedy wolniej stygną. Dlatego, warto je po zaizolowaniu płaszczem pianki PU dodatkowo układać w środku termoizolacji podłogi i ... koniecznie izolować cieplnie rozdzielacze c.w.u. - czego 99% instalatorów nie czyni - ku uciesze inwestorów, bo mniejsze koszty wykonania instalacji.
Michał D.

2019-10-30 07:38:10

Ale czy dodatkowo izolować rury, gdy będą one przebiegały w pierwszej warstwie styropianu, pod nimi będzie ok. 12-13 cm styropianu, a nad nimi jeszcze 15 cm styropianu. Czy to już wystarczy i nie ma potrzeby jeszcze zaizolowania płaszczem pianki PU.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-10-30 13:34:14

Takie położenie rur wystarczy, by uzyskać poprawną izolację termiczną i znacznie ograniczyć wystyganie w nich wody.
Michał D.

2019-10-30 08:22:01

Mam jeszcze pytanie o tą małą średnicę rur, jeśli zamierzam zrobić w systemie Trrain lub Hep20, to jaka średnica rury przeważnie wystarcza na powrocie (cyrkulacji), pytam bo zastanawiam się a najmniejsza średnica rury w systemie Hep20 jest 10. Oczywiście chce to zlecić do zaprojektowania, ale lepiej wiedzieć więcej niż mniej.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-10-30 13:42:27

Ponieważ przepływ cyrkulacyjny ustawiamy na minimalny, to średnica rury nie odgrywa prawie żadnej roli w oporach hydraulicznych. Dlatego może być każda średnica rury, tyle że im większa średnica rury, tym większe straty ciepła i tym szybsze wystyganie płynącej w niej wody. Z tego względu należy zastosować najmniejszą możliwą średnicę, tj. 10 czy 16 mm.
Krzysztof Daniszewski

2019-12-20 09:07:05

Posiadam w projekcie dwa rozdzielacze c.w.u. (w oddalonych od siebie łazienkach) czy do cyrkulacji wystarczy jedna pompka cyrkulacyjna czy trzeba zastosować oddzielne pompki dla każdego rozdzielacza?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2019-12-23 22:28:15

Nie ma potrzeby instalowania dwóch pomp cyrkulacyjnych. Jedna pompa o wydajności 10-30% łącznego zapotrzebowania c.w.u. Jeśli oba ciągi cyrkulacyjne są podobnej długości regulację przepływu wystarczy przeprowadzić przydławiając kurek za pompą na każdym ciągu oddzielnie. Można na stałe zainstalować na nich rotametry albo tylko czasowo do ustawienia przepływów, a potem zdemontować, zaś zakazać dotykania tych kurków. Lepiej (choć drożej) jest rotametry pozostawić na stałe - przydadzą się w razie poprawy regulacji.
John Peel

2020-12-23 23:19:46

"ogromną rolę odgrywa więc instalacja cyrkulacyjna z pompą sterowaną czujnikiem temperatury na rozdzielaczu"

Czy ten czujnik może być jeden w kotłowni zamiast przy każdym z rozdzielaczy dla każdej pętli cyrkulacji oddzielnie?
Rozumiem, że sterowanie czujnikiem temperatury nie wyklucza dodatkowego sterowania dobowego/tygodniowego?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-12-24 00:39:36

Sterowanie dobowe, by było poprawne, powinno opierać się na poprawnie dobranych czujnikach i ich poprawnej lokalizacji - inaczej wszystko się posypie, tj. źródło ciepła będzie pracować - także pompy i będzie ciepła woda, ale będą straty i przepłacanie. W tym przypadku czujnik temperatury dla cyrkulacji ma stać tuż przed pompą cyrkulacyjną w kotłowni. 
John Peel

2020-12-23 23:26:08

"koniecznie izolować cieplnie rozdzielacze CWU"

O tym nawet nie pomyślałem.
Czyli należałoby belki także utulić?
Raczej nigdzie się tego na zdjęciach nie widuje.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-12-24 00:42:54

Nie widuje, bo monter nie ma interesu, by inwestor wydawał jak najmniej na eksploatację. Jego interesuje tylko zarobek a ściślej jak największy zysk przy jak najmniejszym wysiłku.
John Peel

2021-01-06 12:39:21

A propos dezynfekcji instalacji wodnej, wiem, że są kotły, które umożliwiają zaprogramowanie takiej funkcji i dzieje się to wg opisu "w czwartym cyklu pracy ciepłej wody".
Czy warto włączyć takę funkcję dezynfekcji i zapomnieć o konieczności samodzielnego dbania o dezynfekcję?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2021-01-06 15:58:50

Jak pisałem, dezynfekcja ma sens po niekorzystaniu z instalacji c.w.u. przez czas dłuższy niż 7 dni. Można ją wywołać ręcznie ze sterownika na kotle na czas 15-20 minut ograniczając temperaturę wody między 70 oC, a 80 oC.
John Peel

2021-01-06 23:27:32

Dziękuję.
Czyli w takim razie taka regularna dezynfekcja wykonywana automatycznie przez kocioł co kilka dni jest zbędna. Lepiej wykonać ją ręcznie, gdy zajdzie taka potrzeba.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2021-01-07 03:30:29

Dezynfekcja wymaga wysokiej temperatury wody, a ta silnie skraca żywotność rur z tworzywa, chyba że to instalacja z PB, ale też nie jest pancerna. W swoim domu przez 20 lat jeszcze nie wykonywałem dezynfekcji instalacji c.w.u. gdyż nie było sytuacji by były przerwy w użytkowaniu dłuższe niż 1 dzień.
Marek Malek

2020-01-03 22:49:29

Szukając informacji o polibutylenie trafiłem na artykuły opisujące wiele awarii instalacji z tego materiału w USA i idące za tym pozwy zbiorowe. Podobna adnotacja znajduje się w wikipedii w języku angielskim, poniżej link i tłumaczenie tego fragmentu:

https://en.wikipedia.org/wiki/Polyb...

"Instalacja kanalizacyjna z polibutylenu była używana w kilku milionach domów wybudowanych w Stanach Zjednoczonych w latach 1978–1997. Problemy z przeciekami i pękniętymi rurami doprowadziły do ​​pozwu zbiorowego, Cox przeciwko Shell Oil, który został rozliczony za 1 miliard dolarów. [10] [11] ] Wycieki były związane z degradacją polibutylenu narażonego na chlorowaną wodę. [12]

Polibutylenowe rury wodociągowe nie są już akceptowane przez amerykańskie przepisy budowlane i były przedmiotem [13] pozwów zbiorowych zarówno w Kanadzie, jak i Stanach Zjednoczonych [14] [15] W kanadyjskim krajowym kodeksie wodno-kanalizacyjnym z 1995 r. Wymieniono rury z polibutylenu jako dopuszczalne do stosowania, z wyjątkiem instalacji z recyrkulacją. Rurociągi zostały usunięte z listy dopuszczalnych do użytku w wydaniu normy z 2005 r. [16]

Istnieją dowody sugerujące, że obecność chloru i związków chloraminy w wodzie miejskiej (często celowo dodawanej w celu spowolnienia wzrostu bakterii) spowoduje pogorszenie wewnętrznej struktury chemicznej rur polibutylenowych i związanych z nimi łączników acetalowych [17]. Wydaje się, że reakcja z chlorowaną wodą jest znacznie przyspieszona przez naprężenie rozciągające i jest najczęściej obserwowana w materiale o największym naprężeniu mechanicznym, takim jak złącza, ostre zakręty i załamania. Miejscowe wybielanie naprężeniowe materiału ogólnie towarzyszy i poprzedza rozkład polimeru. W skrajnych przypadkach ta aktywowana przez stres chemiczna „korozja” może prowadzić do perforacji i przecieków w ciągu kilku lat, ale może również nie zawieść przez dziesięciolecia. Złączki z miękkim uszczelnieniem kompresyjnym mogą zapewnić odpowiednią żywotność. [Konieczne dodatkowe wyjaśnienie]

Ponieważ reakcja chemiczna wody z rurą zachodzi wewnątrz rury, często trudno jest ocenić stopień pogorszenia. Problem może powodować powolne wycieki i pękanie rur bez wcześniejszego ostrzeżenia. Jedynym długoterminowym rozwiązaniem jest całkowita wymiana kanalizacji z polibutylenu w całym budynku. [18]"

Czy faktycznie byly takie problemy z tym materiałem? Czy w takim razie stężenie chloru w wodzie według polskich norm jest dla niego bezpieczne?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-04 04:07:13

Jak wiadomo, od dawna uważam jakość budownictwa w USA i Kanadzie za niską. Przytoczony przez Pana materiał tylko to potwierdza. Od dawna wiadomo, że PB nie jest odporny na chlor, więc jeśli w tych krajach zastosowano rury PB do kanalizacji, to szczyt głupoty. Proszę spojrzeć na pierwszą tabelkę w moim tekście - nie ma w niej PB w kanalizacji ani wewnątrz, ani na zewnątrz.

W Polsce woda wodociągowa jest uzdatniana przez chlorowanie, ale z
godnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia
i Opieki Społecznej z dnia 04 II 1990 zawartość
wolnego chloru w wodzie do picia i potrzeb gospodarczych nie może przekroczyć 0,5 mg/l.
Natomiast dopuszczalne stężenie chloru w wodzie dla
PB wynosi 2 mg/l, przy którym żywotność rur wynosi 25 lat. Zatem, dla stężenia 0,5 mg/l należy oczekiwać żywotności rur z PB ok. 100 lat. Takie jest moje zdanie, ale na wszelki wypadek zapytam o to obu producentów PB.
Wojciech

2020-01-07 14:45:45

autor:
W odpowiedzi na zapytanie Pana Marka przytaczam następujące informacje:
Co się wydarzyło w sprawie COX w USA?
Polibutylenowe systemy wodno-kanalizacyjne poddane ocenie w w/w sprawie były tak naprawdę systemami wykonanymi z rur polibutylenowych i łączników wykonanych z żywicy acetalowej. Jak powszechnie wiadomo w przeciwieństwie do PB 1, acetal nie nadaje się do transportu wody gorącej o wysokim stężeniu chloru. Powyżej załączam zdjęcia łączników, które były przedstawione w sprawie.
W Europie, Azji i na całym świecie producenci i instalatorzy osiągają najwyższe standardy łączenia systemów rurowych z Polibutylenu 1. Wiadomo, że według norm wszystkie połączenia muszą być prawidłowo zaprojektowane i sprawdzone. Poza incydentem COX systemy polibutylenowe są stosowane nieprzerwanie od ponad 40 lat. W Europie zastosowane w ogrzewaniu podłogowym ( od lat siedemdziesiątych) i w energetyce miejskiej ( od początku lat osiemdziesiątych) działają bezawaryjnie do dziś.
O co więc chodzi? Jak zwykle o pieniądze. Na stronie pbpsa.com/cox-ruling są dostępne raporty niezależnych laboratoriów co do odporności PB 1 na chlor i żywotności w badaniu po 18 latach użytkowania. Wyniki badań są oczywiste. Stąd między innymi pochodzi pewność członków Polibutene Piping Systems Association, że prawidłowo wykonane systemy polibutylenowe są instalacjami najtrwalszymi po 40 latach użytkowania. Uwaga! nie wszyscy producenci systemów polibutylenowych produkują z PB 1 i nie wszyscy są członkami PBPSA. Warto przy tym zwrócić uwagę na fakt, że mało który system instalacyjny ma gwarancję ogólnoświatową potwierdzoną międzynarodową polisą do 2 mln EUR na każdą budowę. Jaka firmę byłoby stać opłacać polisę w przypadku awarii?

System Terrain SDP jest produkowany w Hiszpanii od 1982 roku. W portfolio realizacji są najbardziej okazałe budynki na świecie, jest przy tym zrównoważony ( łatwy, trwały, gwarantowany i w dobrej cenie) co przedstawiliśmy w formie dowodów na targach 4 Buildings w Katowicach. Dla zainteresowanych referencje z Polski obejmują czas od 2007 roku do dziś.

Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-07 16:19:18

Wygląda na to, że w USA i Kanadzie ktoś wylał dziecko z kąpielą. Problem małej odporności uszczelek acetalowych na chlor rozciągnięto na PB. Jeśli te uszczelki były integralną częścią zamontowanych systemów rur, to oczywiste, że przegrali procesy sądowe. Tyle, że trzeba mówić o tych systemach, a nie PB. W omawianych przeze mnie systemach PB nie występuje acetal, a jedynie PB i stal nierdzewna.
Michał D.

2020-01-23 12:28:09

Chciałbym dopytać o instalację wody ciepłej i zimnej użytkowej, którą zamierzam wykonać w systemie Hep20.
Główne rury miały iść 22 mm, zaś od belki rozdzielczej np. w łazience, średnicą 15 do punktów poboru. Myślałem, że są takie belki, które posiadają średnicę wylotową również 22, ale ten producent nie posiada, przynajmniej, tak z katalogu produktów wynika. I tak się zastanawiam jak zrobić rozdział wody by zasilić te rurki 22 z pomieszczenia głównego gdzie jest zawór wody.

1. Szukam rozdzielaczy, ale nie mogę znaleźć tych które są do cwu, a posiadają atest PZH, czy w takim wypadku zastosowanie rozdzielacza ze stali nierdzewnej było by ok? Znalazłem jeden piszą, że mają, ale na stronie nie jest załączony atest. Czy inny sposób? Ale to bardziej skomplikowane a zastanawiam się czy nie można oprzeć się w jakiś sposób o same produkty Hep20.
http://solter.co/produkty/solter-k2...


2. Drugi sposób to stworzenie rozdziału wody poprzez trójniki równoprzelotowe, które są dostępne w systemie Hep20. Trójniki umieszczone w skrzynce z łatwym dostępem. Czy taki sposób jest prawidłowy? Także w takim systemie byłby złączone 4 trójniki dla wody zimnej i 4 dla ciepłej.

3. Jeśli robię cyrkulację to rozumiem, że z każdej belki rozdzielczej w danym pomieszczeniu rurą o średnicy 15 mm przeciągamy do pomieszczenia gdzie jest zasilanie w wodę ciepłą. W moim przypadku z trzech miejsc, łączę to do belki nyplowej i dopiero od tej belki rura - pompka - rura do bojlera.
Jeżeli rura cyrkulacyjna przechodzi z powrotem, to w dwóch przypadkach przecina rury ciepłej i zimnej wody, czy w takiej sytuacji powinny iść dołem czy górą nad tymi rurami.

4. Czy coś już wiadomo o rabacie, po wyżej czytałem, że toczą się jakieś negocjacje z Hep20.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-23 13:22:21

Ad. 1 i 2
Proszę nic nie kombinować. W systemie PB Terrain są rozdzielacze zarówno PB, jak i mosiężne. Te pierwsze mają jedno wejście 22 mm i po 2 wyjścia 15 mm - można je wciskać jak klocki Lego i uzyskać dowolną ilość wyjść. Te drugie, podobnie tyle że nie na wcisk, lecz przez dwuzłączki. Wszystko proste i tak łatwe do pracy, że sam Pan da radę. Jak pisałem, wszystkie instalacje w domu wykonałem sam.

Ad. 3
Rury cyrkulacyjne stosujemy tylko, gdy ciągi doprowadzające do rozdzielaczy są długie lub słabo izolowane. Można też na wszelki wypadek je zastosować - ja tak uczyniłem, mimo iż rury są wprawdzie długie, po 20 m długości, ale są dobrze izolowane i leżą w warstwie styropianu w podłodze. Dzisiaj żałuję, bo pompka cyrkulacyjna załącza się tylko na kilkanaście sekund raz na dobę, co neguje jej rację bytu. Jeśli będzie Pan stosował, to rura cyrkulacyjna ma być jedna do najbliższego rozdzielacza, a obok niego odejście trójnikiem do kolejnego rozdzielacza i z niego identycznie do kolejnego. Dzięki temu wszystkie trójniki są w szafkach z łatwym dostępem w razie czego.

Ad. 4
Tak, negocjacje zakończone i nasi użytkownicy serwisu BDB otrzymają istotny rabat, bo 20% od dnia 27 stycznia - czyli za kilka dni. Będzie też bezpłatna pomoc w skompletowaniu kształtek i rur dla całego domu.
Michał D.

2020-01-23 13:57:25

Ad1 i 2. Właśnie nie chciałem kombinować tylko, zastanawiam się czy jak zrobię odejście 15mm, które będzie leciało do pomieszczenia innego i dopiero z tego pomieszczenia również 15 mm będzie podłączenie np. do toalety, wanny, umywalki. To nie będzie za mała średnica rur, bo jak nie to belka rozdzielcza nyplowa Hep20 w zupełności wystarczy i w takim przypadku nie trzeba kombinować.
Michał D.

2020-01-27 08:50:31

Ad4. Czy taka informacja pojawi się na stronie czy można jakoś już się skontaktować z firmą, bo hydraulicy chcą wejść w przyszłym tygodniu, więc chciałbym kupić już materiały.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-29 11:26:51

Już produkty PB są do zakupów - z rabatem 20% jeśli poprzez nasz serwis z pobraniem kuponu rabatowego.
Michał D.

2020-01-27 13:19:08

Dopływ wody do wanny i prysznica
1. Czy do wanny zrobić rurą o średnicy 15, jedyny minus jaki widzę, to wolniejsze nalewanie.
2. Czy do prysznica starczy rura o średnicy 15.

Czy taki sposób byłby dobry jeśli chcoąłbym poprowadzić do tych dwóch urządzeń rurą o średnicy 22. Za głównym rozdzielaczem, którego wyjście jest na 15 robię redukcję od razu na 22. Czyli jest tylko fragment około 10-15 cm, gdzie jest zmniejszenie średnicy. Nie powinno to chyba znacznie wpłynąć na spadek ciśnienia. Czy pomysł jest zły, jeśli tak to dlaczego.

W produkcji Hep20 są dwa typy rur czy do ciepłej użytkowej możemy użyć rury barier tego samego producenta??
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-29 12:05:51

Do wanny i kabiny proszę stosować rury DN 15 mm. Czas napełniania czyli natężenie wypływu w instalacjach w domach jednorodzinnych mało się różni przy DN15 i DN22, a zależy głównie od ciśnienia wody na wypływie. Stąd ro rozdzielacza prowadzimy DN22 zaś od rozdzielacza do przyborów DN15 mm. Proszę nie stosować lokalnych przewężeń, bo zaskutkuje to nie spadkiem ciśnienia, lecz hałasami uciążliwymi do zniesienia.

Do wody zimnej stosujemy rury zwykłe, zaś do ogrzewania oraz c.w.u. rury antydyfuzyjne. Proszę skorzystać z katalogu.
Michał D.

2020-01-29 12:34:47

Rozumiem, jedynie mam problem z odcinkiem od rozdzielacza głównego do rozdzielacza od którego będą szły rury DN 15 do przyborów. Pisze Pan, że powinniśmy zrobić ten odcinek rurami DN 22, ale na rozdzielaczach są wyjścia jedynie DN 15 np. przy rozdzielaczu mosiężnym 4 portowym czy też przy rozdzielaczu mufowym. Jedynie np. przy mufowym trzyportowym mogłoby być jedno wyjście do jednej łazienki zrobione rurą DN22 (gdzie jest wanna, toaleta, umywalka), do kuchni (umywalka i zmywarka) - DN 15, do łazienki gdzie będzie prysznic (około 5 rury), umywalka i toaleta musiałbym dać DN15 bo już nie ma na rozdzielaczu większej średnicy.

2. Lepiej mosiężne rozdzielacze czy może oznaczone jako KIWA (plastikowe). Rozumiem, że przy plastikach warto by każdy obwód zabezpieczyć zaworem kulowym by móc odciąć daną sekcję.

3. Czy jak robię rozdzielacze w poszczególnych pomieszczeniach, jeszcze przed tynkowaniem, to czy zasadne jest by każdy taki rozdzielacz do przyborów, obudować skrzynką natynkową do rozdzielaczy.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-01-29 13:40:55

Ad. 1
Proszę skorzystać z katalogu - na stronie 11 są rozdzielacze PB, zaś na stronach 19-20 rozdzielacze mosiężne. Wszystkie one na wejściach i wyjściach mają średnice DN20 mm (3/4"), zaś odejściach średnice 15 mm. W przypadku przejścia z rozdzielacza do rozdzielacza korzysta się z wyjścia i łączy rurą DN20 mm, a dopiero z rozdzielacza końcowego odejściami DN15 mm. Nie należy wykonywać odejść z rozdzielacza DN15 do kolejnego rozdzielacza, lecz wyłącznie wyjściem DN20 mm.

Ad. 2
Nie ma znaczenia z jakiego rodzaju rozdzielaczy się skorzysta - mam u siebie zastosowane jedne i drugie. Mniej miejsca zajmują mosiężne, bo mają wbudowane kurki - przez to łatwiej się zmieścić w szafkach.

Ad. 3
Instalacje należy wykonać przed tynkowaniem, zaś szafki lepiej ciut większe niż mniejsze. Mogą być całe kryte w murze lub montowane na murze, zaś tynk tylko na styk do szafek. Nie instalować szafek na tynku.
Michał D.

2020-01-30 07:33:14

Ad.1 Tak właśnie o te chodzi mi rozdzielacze, czy dobrze myślę, że proponuje Pan taką instalację jak na rys. 3, zakładamy że te szare belki to rozdzielacze od których później rozchodzi się woda do przyborów. Czyli każdy ten rozdzielacz to osobne pomieszczenie, w takim wypadku rozumiem i nie ma problemu z użyciem tych rozdzielaczy, bo tak jak Pan pisał rurą DN 20 wchodzi z jednego końca i z drugiego wychodzi i biegnie do kolejnego pomieszczenia. I wtedy jeśli chodzi o cyrkulację z ostatniego rozdzielacza prowadzimy osobny przewód DN 15 do bojlera po drodze montując pompkę, zawory kulowe a także zawór zwrotny. Czy o takie podłączenie Panu chodziło?

a) jeśli tak to czy nie będzie za małego ciśnienia, jeśli woda czerpana byłaby w tym samym czasie do różnych przyborów, z drugiej strony u mnie jest mały dom, wszystko w parterze i przewidywane dwie osoby więc raczej nie powinno być problemów.

b) jeszcze odnośnie cyrkulacji, bo już rozmawialiśmy na ten temat, jedyna kwestia dlaczego jeszcze to rozważam to rozwój bakterii legionella, ale przy takim podłączeniu jak na rys. 3, raczej nie będzie miało to znaczenia, bo przynajmniej raz na tydzień ostatni bieg czyli wanna będzie używana i przez instalację przeleci woda o temp. 60 stopni, to chyba rozwiązuje moje wątpliwości i sens robienia cyrkulacji.

2. Problem ze zrozumieniem miałem bo myślałem, że trzeba zrobić tak jak na rys. 2, gdzie są dwa główne rozdzielacze i dlatego szukałem rozwiązania gdzie w rozdzielaczu są same podejścia DN20. I od nich rurami DN 20 dopiero do poszczególnych rozdzielaczy.

Jeśli dobrze zrozumiałem i mam tak zrobić jak na rys. 3 to o czym jeszcze pamiętać:
- gdzie umieścić zawór kulowy - na pewno przed pierwszym rozdzielaczem, by odciąć całą wodę w domu
- potem chyba na każdym wyjściu z danego rozdzielacza by można było odłączyć dany pobór wody
- każdy rozdzielacz w osobnej skrzynce natynkowej,
- przewody wystające z ciepłą wodą ocieplone.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-02 19:05:29

Pytał Pan tylko o techniczną stronę połączeń dwóch rozdzielaczy ze sobą jako elementów przepływowych. Podałem więc jak to rozwiązać. Nie oznacza to jednak wytycznych do projektowania instalacji. Przy projektowaniu instalacji zapewnić trzeba jednakowe ciśnienia dyspozycyjne.

Idealnym rozwiązaniem jest układ zbliżony do rys.2, gdzie stosujemy kilka rozdzielaczy podobnie odległych od centralnego źródła - coś w rodzaju pająka - czyli do każdego jest doprowadzenie oddzielnym przewodem. Dzięki temu w każdym rozdzielaczu panuje zbliżone ciśnienie, co ułatwia utrzymanie jednakowych ciśnień w każdym odbiorniku.

Zdarzają się czasami sytuacje, gdy za jednym rozdzielaczem należy postawić kolejny, gdy mamy więcej przyborów niż odejść z rozdzielacza. Wtedy instalujemy jeden rozdzielacz za drugim - właśnie łącząc je krótkim odcinkiem DN 20 mm.  Wówczas dwa rozdzielacze czy więcej tak połączone montujemy w jednej szafce i traktujemy jako jeden rozdzielacz.

Należy unikać takiego układu, gdzie od jednego rozdzielacza traktowanego jako kawałek rury przechodzimy do kolejnego rozdzielacza dłuższym odcinkiem rury np. do następnego pomieszczenia i wstawiając rozdzielacz przechodzimy do kolejnego w innym pomieszczeniu. Wprawdzie układ taki nie ma łączeń w podłodze, ale w każdym kolejnym rozdzielaczu szeregowo połączonym będzie coraz niższe ciśnienie dyspozycyjne - na tyle różne, że będzie wyraźnie odczuwane jako dyskomfort, bo w bliższych pomieszczeniach ciśnienie z baterii np. prysznica będzie odpowiednie, to w ostatnim będzie na pewno dużo niższe, co będzie denerwować. Jeśli odległości między rozdzielaczami szeregowo połączonymi nie będą większe niż 4-5 m, zaś rodzina nieliczna (2-3 osoby), zaś na wejściu do budynku będzie ciśnienie dyspozycyjne nie mniejsze niż 4 bar, to taki układ będzie pracować dostatecznie poprawnie. Gorzej, jeśli na wejściu ciśnienie jest nie większe niż 2 bar, to wtedy nad przyborami najdalej oddalonymi może być zbyt niskie. Będzie tez problem z wyregulowaniem tych ciśnień, bo na wyjściu z najbliższego rozdzielacza trzeba będzie dławić, a to niesie ryzyko szumów i hałasów.  

Michał D.

2020-02-03 07:39:01

Właśnie chciałem zastosować taki układ jak na rys. 2, bo te inne tak jak Pan pisze mają swoje wady. Czy w takim układzie jak na rys. 2 warto coś jeszcze dodać bo pisze Pan, że jest zbliżony do idealnego, czyli czegoś mu brakuje?
Jedynie mam problem z tymi rozdzielaczami głównymi, bo ani w Hep20 ani Terrain nie ma takich z takimi odejściami, stąd moje pytania jak rozwiązać tą kwestię.
W takim wypadku chyba takie główne rozdzielacze mogłyby by dobre, przynajmniej piszą, że mają atest PZH?
http://solter.co/produkty/solter-k2...
1 .Innym sposobem jest zrobienie tak jak na niedawnym poście na facebooku gdzie była zamieszczona instalacja wodna i rozdział wody na poszczególne mieszkania był zrobiony trójnikami równoprzelotowymi - czy tak można czy lepiej iść w jeden główny rozdzielacz.
2. Pisał Pan również, że trzeba zrobić odpowietrznik za rozdzielaczem, rozumiem, że chodzi o główny rozdzielacz czy wszystkie rozdzielacze w każdym pomieszczeniu, jeśli wziąć pod uwagę ten rozdzielacz co podałem wyżej to on ma możliwość samego podłączenia odpowietrzenia od góry.
Lub taki zestaw jeśli za rozdzielaczem, ale lepiej chyba od góry jeśli jest taka możliwość?
https://sklep.letorex.com.pl/danfos...
3. Czy warto zakładać reduktor ciśnienia na instalcji?? Nie znam jakie jest obecnie, zastanawiam się co przewidzieć, co powinno się znaleźć w instalacji wodnej.

Ogólnie mam jeszcze chwilę, bo hydraulik zrezygnował, a pytałem jedynie o parę kwestii technicznych, także wiem, że Pan nie poleca, ale jak Pan zna kogoś, kto projektuje, chyba, że można do firmy Terrain się odezwać w tej sprawie.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-05 02:52:20

Przede wszystkim, trochę Pan błądzi. Proszę zajrzeć do katalogu Terrain będącym tu w serwisie. Nie ma potrzeby organizowania rozdzielacza głównego w tym systemie. Bierze się kilka trójników odpowiedniej średnicy i "klik - klik" jeden w drugi i ... mamy gotowy rozdzielacz główny. Odpowietrznik samoczynny montujemy nie za rozdzielaczem, lecz na końcu rozdzielacza, bo tam jest miejsce najwyższe gdzie się zbierają gazy. W kotłowni czy pomieszczeniu technicznym należy także instalować odpowietrzniki w najwyższych miejscach, z tym że mogą być uruchamiane ręcznie (tanie i zajmują mało miejsca).

Czy jest potrzebny reduktor, to wskaże prosty pomiar ciśnienia dyspozycyjnego na wysokości przyłącza do domu. Można też zapytać sąsiadów, albo na wejściu do budynku zaraz za wodomierzem zamontować na stałe manometr - bardzo się przydaje w eksploatacji.

Idealnie rozwiązanie z rozdzielaczami jest wtedy, gdy odcinki dolotowe do każdego są tej samej średnicy i tej samej długości oraz gdy każdy rozdzielacz zasila przybory wymagające takiej samej przepustowości. Oczywiście, to w praktyce nie jest możliwe, ale należy dążyć do przynajmniej podobnych długości do rozdzielaczy. 
WojtekS

2020-03-10 23:43:36

Pisze Pan o systemie podobnym do rysunku 2, a co w takim wypadku z cyrkulacją? Może może tak być, że na każdym z rozdzielaczy jest jedno dodatkowe odejście jako powrót i to łączymy znów trójnikowo w kotłowni i tam jest dopiero pompka?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-03-15 13:45:53

Tak, jeśli rozdzielacze są na tyle daleko, że wymagają cyrkulacji.
WojtekS

2020-03-15 16:08:36

I tutaj mam problem z pojęciem "na tyle daleko". W moim przypadku będą trzy rozdzielacze. Dwa na parterze i jeden na piętrze. Odległości od zasobnika C.W.U to maksymalnie 3 metry w linii prostej. I podobny rozstrzał odległości pomiędzy przyborami a rozdzielaczem. Czy w takim przypadku jest to "na tyle daleko"?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-03-15 16:51:43

W tak zwartej instalacji c.w.u. nie ma sensu stosować cyrkulację - jeśli tylko wszystkie przewody na trasach od źródła ciepła do rozdzielaczy i od rozdzielaczy do punktów poboru wody będą izolowane termicznie płaszczem pianki lub wełny grubości nie mniejszej niż 20 mm.

Dla przykładu podam, że w moim domu typu bungalow od kotła do najdalszego rozdzielacza przewód doprowadzający c.w.u. ma długość 16 m i na tym rozdzielaczu oraz sąsiednim zainstalowałem ciąg cyrkulacyjny, natomiast nie stosowałem cyrkulacji do dwóch rozdzielaczy leżących w odległości (wzdłuż rur) 4 i 5 m. Wszystkie rury izolowane płaszczem PU 20 mm oraz ponadto leżą w styropianie pod podłogą. Nie ma żadnej różnicy w temperaturze wody czerpanej w całym domu. Po nocy pierwsze otwarcie zaworów czerpalnych wykazuje temperaturę wody 16-18 oC (mierzyłem przy zewnętrznej temperaturze -23 oC). Czas odczekania na wodę o temperaturze przynajmniej 45 oC wynosi ok. 10 sekund za rozdzielaczami z cyrkulacją i ok. 16 sekund za rozdzielaczami bez cyrkulacji. Natomiast w ciągu dnia nie ma żadnych różnic między ciągami najbliższymi a najdalszymi. 
Michał D.

2020-02-18 11:21:30

W załączeniu przesyłam taki poglądowy schemat instalacji wody, czy dobrze to jest rozrysowane? Tak jak Pan pisał powyżej, ten główny rozdzielacz zrobię trójnikowo i sprawa się rozjaśniła. Który typ odpowietrzacza zastosować czy może inny:
1. https://onninen.pl/pl-PL/odpowietrz...
2. http://www.kupklimatyzator24.pl/Odp...

Zamierzam zamontować manometr i tak się zastanawiam czy nie zrobić takiego zestawu, bo chce by był filtr wstępny do cząstek stałych i przy okazji w jednym urządzeniu może być i reduktor ciśnienia. Czy taka opcja byłaby dobra? Jeśli tak, to, który z tych produktów mógłby być?
1. https://onninen.pl/pl-PL/filtr-mini...
2.https://allegro.pl/oferta/filtr-mec...

Pozostałe wytyczne do instalacji:
a) zawór kulowy przed każdym rozdzielaczem,
b) zawór kulowy na każdym wyjściu, rozumiem, że to chodzi na wyjście do każdego przyboru,
c) odpowietrznik automatyczny na każdym rozdzielaczu
d) rozdzielacze umieszczone około 60 cm nad poziomem podłogi, rury wygięte i zabezpieczone sprężynami lub sposobem, o którym Pan pisał u Pana Macieja Kuleszy.
e) Rury z powłoką antydyfuzycjną do ciepłej wody - czy do zimnej też ma być ta powłoka?

Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-18 19:17:32

Schemat jest poprawy. Oba odpowietrzniki są dobre. Nie radzę instalować filtru - chyba, że ciśnienie wody na wejściu do budynku wynosi nie mniej niż 3 bar. Filtr stawia wysoki opór hydrauliczny i nie warto tracić ciśnienia dyspozycyjnego. Przed oddaniem instalacji do użytku wystarczy ją 2-krotnie przepłukać wodą wodociągową. Natomiast na wejściu manometr warto zainstalować - on nie dławi ciśnienia, bo instaluje się na krótkim odejściu od rury głównej. Rury z powłoką antydyfuzyjną stosujemy tylko do wody c.w.u. oraz c.o.

Zamawiając instalację proszę nie zapomnieć pobrać kupon rabatowy - już są pierwsze osoby, które skorzystały - to poważne oszczędności w wydatkach.
Michał D.

2020-02-18 13:56:20

I jeszcze jedno pytanie.

1. Czy przewidzieć i jeśli tak, to jak kompensację rur, by było dobrze. Bo jedynie co mi przychodzi do głowy to wycinać rowki nie prostolinijnie a zamieniając co jakiś czas kierunek. I jeśli mam rację to co ile.

Rury układane są w peszlach w pierwszej warstwie styropianu, dom ma 14,5 metra szerokości licząc od ścian wewnętrznych, więc najdłuższy odcinek rur w odcinku prostym to ok. 8 - 10 metrów.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-18 19:33:16

Wystarczy jak na początku i na końcu długich ciągów w styropianie wytnie się po 3 cm więcej na rowek - na ścianie poprzecznej.
Michał D.

2020-02-19 10:20:31

1. Jaką przyjąć grubość izolacji odcinków rur, które wystają z podłogi 20 czy 25 mm czy może więcej. Rury będą w pomieszczeniach ogrzewanych.

2. Kiedy wykonać podejścia pod armaturę przed czy po tynkowaniu? We wszystkich pomieszczeniach będą później zakładane płytki po całej powierzchni ścian.

3. Podejścia kanalizacyjne zamierzałem wykonać po tynku i płytkach, tak by był łatwy dostęp i możliwość sprawdzenia. W aranżacji pomieszczenia nie będzie to przeszkadzało.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-19 21:35:07

Ad. 1
Jeśli izolacja miałaby szpecić, to nie trzeba izolować termicznie tak krótkich odcinków.

Ad. 2
Jeśli rury można ukryć, to należy je wykonać przed tynkowaniem, ale tynkowanie dopiero po wykonaniu próby na ciśnienie. Rurom należy zapewnić swobodny ruch pod tynkiem.

Ad. 3
Jeśli da się je ukryć, to OK.
Michał D.

2020-02-19 11:26:40

4. Czy jeśli jako rozdzielaczy używamy mosiężnych z zaworami, to czy przy wyprowadzeniu rury PB 15 z rozdzielacza do przyboru mamy zastosować zawór kulowy, również na tym odcinku?
Będzie zawór przed rozdzielaczem oczywiście, tylko zastanawiam się czy jeśli użyć tych mosiężnych z zaworami to też musi być drugi kulowy za rozdzielaczem.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-19 21:38:53

Jeśli rozdzielacz ma zabudowany fabrycznie zawór na odejściach, to dodatkowe zawory nie  są potrzebne.
Michał D.

2020-02-20 14:12:20

5. Jeszcze takie bardziej prozaiczne pytanie jak dobrać skrzynki natynkowe:
a) w jednej będą 2 dwuportowe mosiężne rozdzielacze
b) oraz w głównej rozdzielni 4 trójniki równoprzelotowe x 2.

Chodzi mi o szerokości i wysokość, jaką mniej więcej przyjąć przy wyborze produktów.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-21 00:43:25

Nigdy nie należy ograniczać wymiarów skrzynek! Lepiej zastosować o rozmiar większą niż mniejszą, bo będą poważne problemy z montażem i serwisowaniem. Należy na sucho zmontować albo ułożyć zestaw i po każdej stronie bocznej dołożyć po 10 cm oraz od góry 15 cm i uzyska się wymagany wymiar skrzynki.
Michał D.

2020-02-21 13:53:32

autor: Michał
Czy taki schemat połączenia wody w domu od zaworu głównego do rozdzielaczy głównych jest poprawny, ewentualnie co jest w nim nie tak.
1. Czy te elementy tak samo wykonać z PB czy może z miedzi?
2. Rozrysowałem schemat bo jeśli można z PB to chce przy tym zamówieniu co wyliczam od razu zamówić wszystkie rzeczy.
3. Czy sensowne jest zainstalowanie termomanometru, jak na rys.?
4. Przewidziałem bojler 80 litrów na dwie osoby firmy
https://www.mall.pl/ogrzewacze-wody...
5. Czy jeszcze o czymś pamiętać przy instalacji domowej?
6. W zależności od ciśnienia wody, jeśli będzie powyżej 4 to ustawię 4 na wejściu, na refix dd, ustawię na 3,8 to chyba zgodne z zleceniami producenta.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-02-22 14:20:18

Schemat poprawny.
Ad. 1
Całość z PB.
Ad. 2
tak trzeba
Ad. 3
Niekoniecznie.
Ad. 4
OK jeśli elektryczny.
Ad. 5
Zbędny zawór zwrotny za bojlerem.
Ad. 6
OK
Michał D.

2020-03-31 21:33:49

Mam jeszcze pytanie.
1. Czy potrzebne są i jeśli tak to jakie uszczelki (lub inne dodatkowe uszczelnienie), przy połączeniu odpowietrzacza mosiężnego połączonego z mosiężnym rozdzielaczem.
Innymi słowy chodzi mi o uszczelnianie połączeń gwintowanych.

Zastanawiałem się nad użyciem nici teflonowej.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-04-01 22:37:01

Uszczelnienie jest potrzebne, ale nie należy stosować nici teflonowych, lecz taśmę teflonową grubości najlepiej 0,075 mm i szerokości 12 mm. Przed nawinięciem taśmy trzeba grubym papierem ściernym do metalu lub krawędzią pilnika do metalu poprzecznymi ruchami względem gwintu nieco uszorstnić gładkie rowki gwintu. Potem nawijamy 15-20 warstw taśmy rozpoczynając od strony przeciwnej niż skraj i zawsze zgodnie z kierunkiem gwintu.
Michał D.

2020-04-06 17:31:39

A może zamiast taśmy pakuły i pasta, wiele osób mi mówi że lepsze. A ponieważ nie mam rozeznania, więc zapytam czy rzeczywiście. Bo jeśli lepsze to mogę użyć pakuł.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-04-17 01:50:55

Każdy z tych uszczelniaczy ma swoje zalety i wady. Jeśli monter nie ma dobrej praktyki, to lepiej jest zastosować pakuły lniane lub konopne czesane i pastę lub pokost, gdyż wtedy po skręceniu można złączkę cofnąć nie więcej niż o 45o. Można te cofać o tyle samo stosując nicie teflonowe. Uszczelnianie taśmą teflonową nie pozwala złączką cofać - skręca się je tylko w jedną stronę! Nakręcając pakuły nigdy nie należy zakrywać pierwszego ząbka gwintu. Także pastę lub pokost należy nakładać z pominięciem pierwszego ząbka gwintu. Nawijanie pakuł musi też być poprzedzone uszorstnieniem gwintu i musi być dokonywane z silnym naciąganiem włókien, zaś włókna na koniec mają mieć nadany lekko stożkowy kształt. Podczas dokręcania złączek po uszczelnieniu pakułami nie należy kontynuować, gdy opór staje się na tyle duży, że wymagana jest spora siła, bo grozi to pęknięciem złączki. Takiego niebezpieczeństwa nie ma stosując nicie lub taśmę teflonową, ale uważać by szczeliwo się nie okręcało razem ze złączką.

Tak czy inaczej, uszczelnianie by było pewne na 100%, wymaga sporej umiejętności i doświadczenia - szczególnie przy gwintach cylindrycznych.

Michał D.

2020-04-06 17:32:50

autor:
Michał D.

2020-04-06 17:36:42

Mam jeszcze pytanie, może prozaiczne ale wolę dopytać. Na razie bez uszczelnienia przykręcałem odpowietrzacz do rozdzielacza i jak bym nie kręcił do zostaje w takiej pozycji czyli nie do końca pionowej.

1. Czy dobrze sądzę, że ten pierścień z uszczelką, który jest na gwincie na odpowietrzaczu (pierwsze zdjęcie), służy do tego by tak ustawić ten pierścień by bez problemu uzyskać pion i potem kluczem już lekko dokręcić.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-04-17 02:21:19

Są różne konstrukcje zaworów odpowietrzających. Jeśli jest pierścień z uszczelką, to właśnie nim można skorygować ustawienie do pionu. Jeśli tego nie ma, to zostaje tylko regulacja ilością szczeliwa na gwincie i dokręcanie na wyczucie kończąc w pionie a rezygnując z ostatniego niepełnego obrotu.
Michał D.

2020-04-17 07:22:57

Robiąc próbę szczelności powietrzem instalacji.
1. rozumiem, że odpowietrzacze przykręcić po próbie szczelności.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-04-17 12:56:06

Nie wykonuje się próby szczelności powietrzem w instalacjach wodnych, lecz wyłącznie wodą. Przed próbą szczelności należy odłączyć: grzejniki i zawory termostatyczne, odpowietrzniki, naczynia wzbiorcze i zawory bezpieczeństwa.
Michał D.

2020-04-17 17:44:43

Może źle się wyraziłem czytałem, że można sprężonym powietrzem czyli instalację wykonaną z Terrain, patrząc na manometr napełniam do 9 bar i trzymam przez 2 godziny. Wcześniej robię próbę kontrolną 30 min, żeby znaleźć ewentualne problemy i naprawić przed główną próbą.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-04-17 17:45:54

Tak wiem, że wielu partaczy tak czyni wykorzystując niewiedzę inwestorów, by sobie ułatwić pracę. Chodzi o to, że napełniając instalację powietrzem nie doprowadza się powietrza o danej temperaturze do całości instalacji, a jedynie je spręża tylko w małym stopniu wtłaczając nowe. Natomiast wykonując próbę wodą, wypychamy powietrze z całej instalacji, a wprowadzamy wodę do każdego zakamarka instalacji i tylko wtedy zapewniamy jej pracę w takich samych warunkach termicznych podczas próby. Poza tym, ucieczki powietrza się nie ujrzy, natomiast przeciek wody widzimy - nawet przez kropelkowanie, gdy żaden manometr tego nie wychwyci. Widziałem i widzę tysiące instalacji wadliwych z przeciekami, a po próbach na ciśnienie ujemnych (czyli niby poprawnych). Potem w sądach jest płacz instalatorów, gdy trzeba płacić słone odszkodowania, tyle że tylko nieliczni spisują umowy o dzieło i kierują sprawy do sądu.
Michał D.

2020-04-17 17:59:45

Próbę i tam mam zlecić (potrzebna dokumentacja), więc zrobię wodną, woda już jest więc to nie problem. Czy jakieś szczególne wytyczne.
- zamierzam w takim razie przepłukać najpierw instalację
- sprawdzić czy nic nie przecieka
- badanie podobno można rozpocząć po 24 h jeśli nic nie cieknie i nie ma roszenia.
- ciśnienie 1,5 razy większe niż robocze, nie mniej niż 10 bar.
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-04-17 18:13:56

O próbach szczelności już wiele razy pisałem - proszę poszukać np. na hasło "prób ciśn instalac". Próba powinna od chwili ustabilizowania ciśnienia trwać równe 24 godziny czyli rejestrujemy ciśnienie o danej godzinie i minucie i odczytujemy dokładnie o tym samym czasie następnego dnia. Można też wykonać próbę 12-godzinną, ale wyłącznie w nocy, np zaczynając pomiar o godzinie 20-tej i odczytując na koniec o godzinie 8:00.

Dla instalacji wody zimnej i c.w.u. wystarczy ciśnienie max. 9 bar, zaś dla instalacji ogrzewania 6 bar.
John Peel

2020-06-17 23:51:02

Czy zastępując rury PEX (w oryginalnym projekcie) rurami PB (bez osobnego projektu) należy trzymać się tych samych średnic rur?
Zakładam, że zmiana na PB może umożliwić wręcz zmniejszenie średnicy, ale nie robiąc nowego projektu bezpieczniej będzie pozostawić oryginalną średnicę.
A tak na chłopski rozum, jakimi rurami należy doprowadzać wodę do rozdzielaczy, a jakimi z rozdzielaczy do odbiorników?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-06-24 12:25:34

Zastępując rury PEX rurami PB należy trzymać się wymiarowaniem z projektu i stosować podane w nim średnice.
W domach jednorodzinnych do rozdzielaczy c.o., wody zimnej i c.w.u. należy doprowadzać rury DN 28 mm gdy ciągi doprowadzające są dłuższe niż 8 m oraz DN 22 na ciągach krótszych. Od rozdzielaczy stosować DN 15 mm.
Krzysztof Daniszewski

2020-07-05 19:36:11

Panie Jerzy może to pytanie prozaiczne, ale pytanie dotyczy schowania rur w ścianie już bezpośrednio przy odbiornikach, jak rozumiem połączenie na wcisk będzie w ścianie, a z niej będzie tylko wystawało mosiężne kolanko na podłączenie kraniku z sitkiem, czy to połączenie może być zatynkowane czy wykonuje się je w inny sposób? I jeszcze czy w jednej skrzynce mogą być rozdzielacze ciepłej i zimnej wody z przesunięciem i izolacją (np pianką) czy trzeba w oddzielnych skrzynkach to robić, a jeśli w jednej to czy są zalecenia, że zimna z tył a ciepła z przodu?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-07-06 00:29:43

Każde rury w ścianie - także PB, należy przed zatynkowaniem odseparować od masy tynkarskiej flizeliną złożoną na 3-4 warstwy, aby rury mogły się przemieszczać podczas zmiany temperatury.

W jednej szafce można montować dwa rozdzielacze jeden nad drugim, z tym że z ciepłą wodą zawsze na górze.
swiatlow

2020-09-14 00:00:57

Panie Jerzy, czy w przypadku prowadzenia rur w warstwie termoizolacji w podłodze (czy to DN 22 doprowadzających wodę do rozdzielacza, czy DN 15 od rozdzielacza) dopuszczalne jest ich prowadzenie przez przepusty w ścianach działowych w pierwszej warstwie bloczków ściany (zakładając poprawne wykonanie takiego przepustu z izolacją termiczną, osłoną i umożliwieniem ruchów termicznych rury)? Oczywistym celem byłoby tu znaczne skrócenie długości instalacji, co z wpisów powyżej może wpłynąć na zasadność stosowania cyrkulacji czy choćby liczbę potrzebnych rozdzielaczy. Jeśli tak, jak poprawnie wykonać taki przepust?

Napisał Pan kilka komentarzy powyżej, że idealny układ to "kilka rozdzielaczy podobnie odległych od centralnego źródła - coś w rodzaju pająka". Co w przypadku zastosowania jednego centralnego rozdzielacza w pomieszczeniu technicznym i od niego odnóg DN 15 do wszystkich odbiorników - jakie minusy ma taki układ w porównaniu z kilkoma rozdzielaczami dedykowanymi do pomieszczeń?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-09-14 20:33:14

Oczywiście można stosować przepusty przez ścianki działowe, ale tylko prostopadle do ścianek.

Przypadek kilku rozdzielaczy zwykle występuje w domach rozległych, gdzie jeden rozdzielacz nie wchodzi w grę z uwagi na niemożliwość pomieszczenia tylu przewodów obok siebie np. w korytarzach. Nie chodzi o fizyczne zmieszczenie obok siebie rur w izolacji, ale także umieszczenie dystansów z termoizolacji, by uniknąć zapadania się jastrychu. Jasne jest, że jeśli uda się to uczynić na jednym rozdzielaczu i uzyskać odpowiednie oparcie dla jastrychu, to nie ma żadnych przeciwwskazań.
John Peel

2020-12-23 22:33:16

Jakie "dystanse z termoizolacji" ma Pan na myśli?
Czy dobrze rozumiem, że nie wolno puścić obok siebie równolegle np. 6 rurek w otulinach?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-12-24 00:26:44

tak
Daniel Deptuła

2020-10-14 14:30:59

Mam projekt ogrzewania podłogowego na rurach PEX 16mm. Czy można po prostu zamiast PEX 16mm położyć PB 15mm (brak średnicy 16mm w ofercie) według tego projektu (są rozrysowane kształty pętli, odległości między rurami itd. aby była odpowiednia moc w każdym pomieszczeniu) czy trzeba nowy projekt?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-10-15 03:37:57

Można zainstalować PB15 - nie jest potrzebny nowy projekt.Proszę korzystać z rabatu dla użytkowników serwisu BDB.
John Peel

2020-12-20 10:41:25

Panie Jerzy, widzę, że PB ma niemal dwukrotnie niższą przewodność cieplną niż PEX, co może być wadą w przypadku ogrzewania podłogowego.
Czy w związku z tym, że projekt ogrzewania podłogowego oparty jest na PEX, to czy nie należy w tej sytuacji zagęścić rurek ogrzewania podłogowego?
Np. w projekcie opartym na PEX jest tak:
łazienka 1 = 4,8m2 / T150
wiatrołap = 3,2 m2 / T200
kuchnia = 7,4 m2 / T150
łazienka 2 = 4,0 m2 / T150
Jak to powinno wyglądać po zamianie na proponowany przez Pana PB?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-12-22 03:53:25

Z czego Pan wnioskuje?
Wsp. przewodzenia ciepła  PEX   λ = 0,35 W/mK
Wsp. przewodzenia ciepła  PB   λ = 0,22 W/mK
Przy tak cienkich ściankach rur, nie ma żadnego znaczenia taka różnica w przewodności ciepła. Zachować podane w projekcie wymiarowanie.
Krzysztof Daniszewski

2020-12-23 11:45:44

Panie Jerzy czy może się pan odnieść do produktu Tectite classic, złączki można wykorzystać do łączenia różnej maści rur, są na wcisk i demontowalne, warte zachodu czy sobie odpuścić?
Jerzy Bogdan Zembrowski

2020-12-23 23:53:22

W podanym przez Pana przypadku złączki sprzedaje w Polsce podmiot o statusie s.j. ale na ich stronie nie ma informacji o kapitale tego sprzedawcy. Zgodnie z polskim prawem za produkt odpowiada ostatni w łańcuszku czyli sprzedawca, a nie producent w tym przypadku. Producent też jest firmą-córką jednostki nadrzędnej Alberts Industries N.V. a o niej nic nie wiemy, więc w razie dochodzenia roszczeń droga przez mękę.

Nie znam tej technologii i nigdy
nie miałem okazji mieć z nią do czynienia w praktyce. Ogólnie, to nie
widzę potrzeby na takie technologie, bo markowi producenci swoich
elementów instalacji wytwarzają całą rodzinę tzw. przejściówek
umożliwiających łączenie się z innymi systemami i co ważne, podlegają
one gwarancji jakości producenta na całość swojego systemu.
Piotr K.

2021-01-20 12:04:39

Witam,

Chciałbym skorzystać z rabatu na ten system, ale nikt nie odpowiada na mojego maila, a czas mnie goni...
Jak tak dalej pójdzie to zostanę bez rur gdy przyjdzie hydraulik.

Bardzo proszę o odpowiedź.

Pozdrawiam,
Jerzy Bogdan Zembrowski

2021-01-20 22:15:17

Nie odpowiadają, ponieważ złą kolejność Pan zastosował. Należy pobrać PDF rabatowy i niezwłocznie przesłać go do nas e-mailem. My przygotujemy specjalny arkusz i wyślemy do Terrain oraz do Pana wiadomości i temat natychmiast ruszy.
baner_DMD_2021.webp
baner_vents_2021.webp
baner_ceresit_2021.webp
baner_Steinbacher_2021.webp
baner_BORNIT_2021.webp
baner_STO_2021.webp
baner_TERRAIN_2021.webp

Newsletter

Zapisz się do newslettera aby otrzymywać informacje o nowościach w Serwisie BDB

Kontakt

Biuro Doradztwa Budowlanego
home Gen. Wł. Andersa 5,
15-124 Białystok
mail biuro@bdb.com.pl
phone tel. 602-330-355 (po godz. 11:00)
linkedin linked in
facebook funpage
facebook
grupa domy
bez błędów
facebook
grupa sekrety budowy
domów bez błędów
facebook
grupa architekt
magister czy inżynier
2007-2021 Wszystkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.